H Στάση Της Αγγλίας Κατά Τον Εθνικοαπελευθεροτικό Αγώνα Του 1821
Όταν ξέσπασε η Ελληνική επανάσταση του 1821 ήταν επόμενο το Φόρεϊν Όφφις να μην δεί με καλό μάτι την εθνική μας εξέγερση. Στην αρχή οι Άγγλοι νόμισαν πως ο αγώνας για την εθνική μας ανεξαρτησία είχε υποκινηθεί απο τη Ρωσία και γι'αυτό κράτησαν φανερά εχθρική στάση. O Αγγλικός και Αυστριακός στόλος εφάρμοσαν τον πιό στενό αποκλεισμό στην επαναστατημένη Ελλάδα και οι Άγγλοι πρόξενοι παντού κατάτρεξαν τους Έλληνες και πρόδιδαν τις κινήσεις των επαναστατών στους Τούρκους πασσάδες. Ο Άγγλος μάλιστα αρμοστής των Εφτανήσων, ο διαβόητος Μαίτλαντ, φέρθηκε πολύ σκληρά και απάνθρωπα όχι μόνο στους Φιλικούς των Ιονίων νήσων, αλλά και στα γυναικόπαιδα που πήγαν εκεί απο το Μωριά και τη Ρούμελη για να σωθούν απο τις σφαγές των Τούρκων.
<< Πόσα ωσαύτως γυναικόπαιδα Ελλήνων φεύγοντα την μάχαιραν του εχθρού κατά την Επανάστασιν και αναζητούντα εκείσε { στα Εφτάνησα } άσυλον δεν απεπέμφθησαν υπο της { Αγγλικής } αρχής, ή δεν κατεπροδόθησαν, αιχμαλωτισθέντα κατόπιν ύπ'αυτου { του Τούρκου } και πάμπολα σφαγέντα; Η ιστορία της ημετέρας επαναστάσεως λεπτομερώς περιγράφει ταύτα >> { Λ. Βούλγαρη, Αποκαλυφθήτω η αλήθεια, σ. 17 }.
Οι Άγγλοι τόρρυδες εφαρμόζοντας πιστά την πολιτική του Πίττ, που τόνισε στο 1792 πώς
<< δεν πρέπει να επιτρέψουμε στη Ρωσία να μεγαλώσει και παράλληλα να μην αφήσουμε την Τουρκία να αδυνατίσει >>, έδωσαν οδηγίες στους πράκτορες τους στα Εφτάνησα και στην ανατολική Μεσόγειο, να κρατήσουν εχθρική στάση απέναντι στην αγωνιζόμενη Ελλάδα. Γι'αυτό και ο υπουργός λόρδος Londoderry δήλωνε πως επιθυμεί να καταστεί η Ελλάδα <<
όσο πιό πολύ λιγότερο επικίνδυνη και ο λαός της μικρόψυχος σαν τις φυλές του Ινδοστάν >>
{ Κ. Τ. άκερμαν, Οι Έλληνες της σήμερον, ελληνική μετάφραση Ζυγομαλά, σ. 110 }.Ο Λοντόντερυ μάλιστα συναντήθηκε στο Αννόβερο με τον Αυστριακό καγκελάριο Μέττερνιχ και συζήτησαν πάνω στο Ελληνικό ζήτημα. Και οι δυό, αντιπροσωπεύοντας τις αντιδραστικές τάξεις της χώρας τους, βρέθηκαν σύμφωνοι, πως με κανένα τρόπο δεν πρέπει να επιτραπεί σε καμμιά δύναμη να διαμελίσει την Οθωμανική αυτοκρατορία και να διώξει τους Τούρκους απο την Ευρώπη, γι'αυτό η Ελληνική επανάσταση πρέπει να καταπολεμηθεί επειδή, αν ενισχυθεί, μπορεί να βλάψει τα συμφέροντα όχι μόνο της Τουρκίας, αλλά και των Ευρωπαϊκών δυνάμεων.
Ο Άγγλος πρεσβευτής πάλι στην Πόλη Στράγγφορτ δέχτηκε απο το σουλτάνο πρόταση να μετακληθούν απο τη Μάλτα μερικά αγγλικά πολεμικά πλοία για να καθαρίσουν το Αιγαίο απο τον επαναστατικό Ελληνικό στόλο. Ο Στράγγφορτ σε κάθε ευκαιρία έδειχνε το φιλοτουρκισμό του και έκανε ότι του περνούσε απο το χέρι για να αντιδράσει στη Ρώσικη πολιτική. Στην περίοδο αυτή η Αγγλική πολιτική ήταν πέρα για πέρα εχθρική πρός τον Ελληνικό αγώνα και μόνο μερικοί προοδευτικοί Άγγλοι, όπως ο ποιητής λόρδος Βύρων, έδειχναν τη συμπάθειά τους στο αγωνιζόμενο Ελληνικό έθνος.
Οι λόρδοι Λοντόντερυ και Στράγγφορτ, ο ένας στο Λονδίνο και ο άλλος στην Πόλη, γνήσιοι αντιπρόσωποι και εκτελεστές των τόρρυδων, είχαν γίνει μαζί με τον Αυστριακό Μέττερνιχ οι πιό καλοί συμβουλάτορες του σουλτάνου. Ο Λοντόντερυ έβριζε και χλεύαζε τον Ελληνικό αγώνα και αποκαλούσε τους Έλληνες ανθρωπάρια ανάξια να ξεσκλαβωθούν και ο Στράγγφορτ, ανεβοκατεβαίνοντας στα ανάκτορα του σουλτάνου, έδινε οδηγίες και συμβουλές για την αποτελεσματικότερη και ταχύτερη κατάπνιξη της Ελληνικής επαναστάσεως.
<<
Η προσωπική αυτού έν Κωνσταντινουπόλει θέσις ήν τοσούτον ανώμαλος, ώστε ηδύνατο να λαλή δίκην Μέντορος πρός τους Τούρκους. Γνήσιος τόρρυς και αδιάλακτος πολέμιος των φιλελευθέρων στοιχείων, άτινα υπεστήριζον τον Ελληνικόν αγώνα, ελάλει πάντοτε περί των Ελλήνων ώς συναγελασθέντος συρφετού και αναφανδόν καθωμολόγει τας υπέρ της νίκης των Τουρκικών όπλων ευχάς του >>
{ Μέντελσον Βαρτόλδυ, Ιστορία Ελληνικής Επαναστάσεως, Ελληνική Μετάφραση Βλάχου, Α, Σ. 413 }.
Όταν όμως ύστερα απο τις σφαγές της Χίου εξεγέρθηκε τόσο η κοινή γνώμη της Ευρώπης ενάντια στην Τουρκία ώστε αναγκάστηκε και αυτός ο Μέττερνιχ να συστήσει στο σουλτάνο μετριοπάθεια, το Φόρεϊν Όφφις έκανε μέν πως και αυτό ενδιαφέρεται για τους Χριστιανικούς πληθυσμούς, αλλά στην πραγματικότητα είχε δώσει οδηγίες στο σουλτάνο να μην υποχωρήσει
{ Μέντελσον - Βαρτόλδυ, Α, σ. 417 }.
Σύμφωνα λοιπόν με την πολιτική που χάραξε το Φόρεϊν Όφφις, ο Άγγλος αρμοστής στα Εφτάνησα Μαίτλαντ όχι μόνο καταπίεζε και τρομοκρατούσε τους εκεί Φιλικούς, μα και έπαιρνε μέτρα ενάντια στην επανάσταση. Γι'αυτό όταν τον Απρίλη του 1822 έφτασε στην Κέρκυρα μιά αντιπροσωπεία απο τη βασανισμένη Ελλάδα, την εδίωξε δηλώνοντας πως δεν αναγνωρίζει την Ελληνική κυβέρνηση.
<<
Ο λόρδος μέγας αρμοστής των Ιονίων νήσων έλαβε τας επιστολάς σας λεγούσας ότι τας έστειλαν πρός αυτόν τινές αυτοονομαζόμενοι Κυβέρνησις της Ελλάδος διά του απεσταλμένου αυτής ευρισκομένου κατά το παρόν έν τούτω τω λιμάνι και διατεταγμένου παρά της περί ής ο λόγος αυτοονομαστού Κυβερνήσεως να έλθη είς λόγους μετά του λόρδου αρμοστού. Η Α.Ε. αγνοεί παντάπασιν, ότι υπάρχει " Προσωρινή Κυβέρνησις της Ελλάδος " διά τούτο δέν ημπορεί ν'αναγνωρίση παντάπασιν τοιούτον απεσταλμένον... Ή Α. εξοχότης αξιοί ο έν τώ λιμάνι τούτω άνθρωπος ν'αναχωρήση εν ακαρεί >>
{ Πουκεβίλ, Ιστορία της Αναγέννησεως Ελλάδος, τ. 30, Έλληνική μετάφραση Ζαφειροπούλου, σ. 348 - 349 }.
Αλλά και ο Άγγλος πρόξενος στην Πάτρα Φίλιππος Γκρήν στάθηκε ο χειρότερος εχθρός του Ελληνικού αγώνα και αισχρός καταδότης. Όχι μόνο προσπαθούσε ν'απογοητεύσει τους πατρινούς και μωραϊτες, αλλά και έδινε πληροφορίες στους Τούρκους για τις κινήσεις του Επαναστατικού Στρατού και ακόμα παρέδωσε Έλληνες στους Τούρκους και τους σφάξανε, έφερε μιά ώρα αρχήτερα το Γιουσούφ πασά απο την Ήπειρο στην Πάτρα και κατακρατούσε την αξία της σταφίδας που αγόρασε απο τους χριστιανούς. Γι'αυτό του στάλθηκε μιά έντονη διαμαρτυρία για τις φιλοτουρκικές και ανθελληνικές του ενέργειες, όπου καυτηριάζονταν η τέτοια διαγωγή του: <<
Κύριε Φίλιππε Γκρήν... περί τα τέλη του απελθόντος μηνός ώς έκ τής αποκρίσεως δήλον, την οποίαν απέστειλας ημίν διά τού δραγουμάνου σουΒαρθολομαίου, δότις και διά στόματος μας εβεβαίωσεν ότι θέλει μείνης αδιάφορος είς τα μεταξύ ημών και των οθομανών, ενόσω το βρεταννικόν κράτος μένει αδιάφορον. Πλήν εν μέν λόγοις έδωκας υπόσχεσιν αδιαφορίας έν δέ τοίς έργοις διετέθης εχθρικώς είς το γένος των Ελλήνων, καταπολεμών αυτούς αδιακόπως διά μέσου κατασκόπων και ανταποκρίσεως μετά των οθωμανών, προδίδων πάντα τα κινήματα και στοχασμούς ημών, διά να προλαμβάνωσιν εγκαίρως οί πολέμιοι ημών και τα αντιτρέπωσι διά της οδηγίας σου. Έγραψας ευθύς είς τους Έν Ιωαννίνοις πασσάδες και αμέσως έφθασεν ό Ιουσούφ πασσάς καί ο κεχαγιάς Μεχμέτ πασσάς με στρατιωτικήν δύναμιν. Έν τοσούτω δεν έπαυες καθ'ημέραν να στέλλης κρυφίως ανθρώπους σου είς τους έν τω Φρουρίψ { της Πάτρας } κεκλεισμένους οθωμανούς, και να τους οδηγής πάντα τα τρέχοντα. Μας εμποδίζει πλαγίω τρόπω πάντα τα κινήματά μας. Σάς εζητήσαμεν να μας πληρώσεις την σταφίδα των ομογενών μας, όπου είχες προαγορασμένην καί αί διορίαι της πληρωμής ήσαν προαπερασμέναι καί απεκρίθης, ότι δέν πληρώνεις. Απέστειλας διά νυκτός είς το Καστέλι τόν αδελφόν σου και δραγουμάνον σου, και έφερε τον Ιουσούφ πασσά, δεικνύων είς αυτόν τόν τρόπον της εισόδου. Ετοίμασας κρυφίως σημεία όμοια με εκείνα, όπου εφόρουν οι χριστιανοί Έλληνες με το σημείον του σταυρού και τα έδωκας είς τους οθωμανούς να τα φορούν, διά να απατούν τους ομογενείς μας. Τέλος πάντων έβαλαν πυρκαϊάν είς όλην την πόλιν διά τής παρακινήσεως σου, ότε όλον το πράγμα, τόσον τών οσπιτιών, όσον και των εργαστηρίων, καθώς καί τού εμπορικού συστήματος, ηρπάγη μέρος μέν παρά των οθωμανών, το περισσότερον δέ από τους ανθρώπους σου και ούτως κατεκάη όλη ή πόλις. Όθεν καί επειδή εματαχειρίσθης πράγμα εναντίον του ανθρωπίνου δικαιώματος και εναντίον των εθνικών νόμων... και έγινες αίτιος μεγίστης φθοράς και ζημίας πολλών μιλλιουνίων καί αιχμαλωσίας καί φόνων πολλών χριστιανών σέ προτεστάρομεν διά του παρόντος εθνικού εγγράφου και να δώκης λόγον έν καιρώ περί απάντων των ανωτέρω συμβεβηκότων καί περί τών ζημιών, όπου παρανόμως έγινες αίτιος. Νεζερά 25 Απριλίου 1821. Οί έκ Πελοποννησίων πρόκριτοι του χριστιανικού γένους >>
{ Φιλήμονος Δοκίμ. Ιστορ. Ελλην. Επαναστάσεως τ.Γ, 169 - 170 }.
Ωστόσο ανεπίσημα Άγγλοι πράκτορες στήν επαναστατημένη Ελλάδα προσπαθούσαν να καλλιεργήσουν αγγλόφιλο κόμμα καί να δημιουργήσουν τους κατάλληλους όρους, για να ζητήσουν οι Έλληνες την προστασία της Αγγλίας. Οι πράκτορες αυτοί, που είχαν την έδρα τους στη Ζάκυνθο καί στην Κέρκυρα, απο την αρχή ακόμα της επαναστάσεως, άρχισαν να προπαγανδίζουν την ιδέα της Αγγλικής " Προστασίας ". Υπάρχουν έγγραφα, που μας πληροφορούν πως ο μπέης της Μάνης Μαυρομιχάλης ήρθε σ'επαφή με τους τέτιους ανεπίσημους Άγγλους πράκτορες κ'έγραψε κιόλας σχετική επιστολή στο Μερκάτη στην Κέρκυρα παρακαλώντας τον να καταστήσει γνωστές τις απόψεις του στον Μαίτλαντ. Επίσης και ο Π. Κρεββατάς τρανός κοτζάμπασης του Μωριά στις 16 του Απρίλη 1821 αλληλογράφησε με το Ζακυνθινό Π.Θ Στεφάνου και του σύσταινε να ενεργίσει στην Αγγλική αρμοστεία για την κατοχή του Μωριά απο τους Άγγλους.
Νά τι έγραψε ο Κρεββατάς βαλμένος απο πράκτορες Εγγλέζους, στο προδοτικό γράμμα του:
... Επειδή όμως αναγκαίοι είς το γένος των χριστιανών και μία εξωτερική δύναμις, προπάντων κρίνομεν εύλογον να επικαλεσθώμεν την της Ιγκλιτέρας βοήθειαν, η οποία.. επειδή έχει τα ιονικά νησιά και την Μάλταν... και έξ αυτού θέλει γίνεται ή αναγκαία οικονομία καί κυβέρνησις αυτών τών νήσων είς κάθε χρήσιμον και ωφέλιμον... σας παρακαλώ να ενεργήσετε με τους οποίους τρόπους γνωρίζετε και ημπορείτε δίδοντες τους { στους Εγγλέζους } υπόσχεσιν ότι με μίαν μικράν δύναμιν, όπου πρός ημάς ήθελε δείξουν, ο Μωριάς παραδίδεται είς αυτούς, το οποίον καταρθώνοντες το ή εξοχότης του θέλει: τιμηθή απο τους Ιγγλέζους. Και γνωρίζοντας ότι αυτό και είς ημάς { δηλαδή στους κοτζαμπάσηδες } συμφέρει, ωσάν όπου είμεθα γείτονες με τα Ιονικά νησιά και είς την Ιγκλιτέραν ώσαν όπου ο Μορέας είναι αναγκαιότατος { στους Εγγλέζους } ελπίζομεν να μη αποτύχωμεν του σκοπού { Π. Κοντογιάννη Ιστορικά έγγραφα Αθ. 1927 σ.3 και Δ. Φραντζή Επιτομή Ιστορίας αναγεννηθείσης Ελλάδος, Β. 379 }
Ύστερα απο ένα χρόνο, το Μάη του 1821, οι αδελφοί Ζαριφόπουλοι, απο την Ανδρίτσαινα, έκαναν ίδιες μυστικές διαπραγματεύσεις με εφτανησιώτες πράκτορες των Άγγλων, πήγε μάλιστα στη Ζάκυνθο για τον ίδιο λόγο και ο δεσπότης Πραστού Διονύσιος, αλλά η Αγγλική αρμοστεία έδωσε την απάντηση πως πρέπει να γίνει αναφορά στο Λονδίνο άπ'όλους τους προεστούς του Μωριά
{ Τρικούπη, Ιστορία Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα 1888, Β.188 }.
Ο Σπηλιάδης όμως, ξεκαθαρίζοντας καλύτερα το ζήτημα, λέει πώς ο Μαίτλαντ και γιατί δεν πίστευε στην ειλικρίνεια των Ελλήνων και γιατί έχοντας πληροφορίες ότι ο σουλτάνος έστελνε τον Δράμαλη με πολύ στρατό, πίστευε πως η επανάσταση θα σβύσει σε λίγο, δεν μπορούσε να πάρει πρωτοβουλία νομίζοντας πως ήταν πρόωρη μιά τέτοια απόφαση
{ Σπηλιάδη, Απομνημονεύματα, Α 378 }.
Ο Μαίτλαντ είχε δίκιο να είναι διστακτικός. Ο Μαυρομιχάλης, ο Κρεββατάς, οι Ζαριφόπουλοι και οι όμοιοι τους δεν είχαν καμμιά εντολή απο τον Ελληνικό λαό, γι'αυτό ενεργούσαν σαν άτομα, απο την άποψη αυτή οι ενέργειες τους δεν είχαν κανένα κύρος. Άρα δεν μπορούσε να εκτεθεί η επίσημη Αγγλία. Δύο χρόνια όμως αργότερα, επειδή η επανάσταση περνούσε μεγάλη κρίση, οι πράκτορες των Άγγλων κατόρθωσαν να δημιουργήσουν ισχυρή Αγγλόφιλη μερίδα. Δέν ήταν τώρα μόνο οι Κοτζαμπάσηδες του Μωριά, που ζητούσαν Αγγλική " προστασία " ήταν και πολλοί μεγαλοκαραβοκυραίοι νησιώτες, καθώς και φαναριώτες έχοντας επικεφαλής τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Ύστερα απο πολλές παρασκηνιακές ενέργειες του Μαυροκορδάτου, ο προσωρινός γενικός γραμματέας της κυβέρνησης Γ. Π. Ρόδιος έγραψε στις 24 Αυγούστου του 1824 στον άγλλο υπουργό Κάννιγκ ζητώντας την προστασία της Αγγλίας. Ο Κάννιγκ όμως απάντησε πως δέν μπορεί να κάνει τίποτα γιατί η Αγγλία κρατεί αυστήρη ουδετερότητα στον Ελληνοτουρκικό πόλεμο, μπορεί όμως να προσφέρει τη μεσολάβηση του για ειρήνευση των εμπολέμων άν του ζητηθεί. Ο Μαυροκορδάτος δεν απογοητεύθηκε απο την άρνηση του Κάννιγκ γιατί στην Ελλάδα και τα Εφτάνησα υπήρχαν πολλοί Άγγλοι πράκτορες, που έδιναν μεγάλες υποσχέσεις και ελπίδες.
Έτσι το καλοκαίρι της άλλης χρονιάς { 1825 } η Αγγλική προπαγάνδα τα κατάφερε να γίνει μιά αναφορά στην κυβέρνηση της Αγγλίας, που την υπόγραψαν κάμποσοι οπλαρχηγοί και οι πιό πολλοί φαναριώτες και κοτζαμπάσηδες, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ, δήλωναν πως πάρθηκε απόφαση <<
Να θέσουν εχουσίως την ιεράν παρακαταθήκην της ελευθερίας, εθνικής ανεξαρτησίας και της πολιτικής υπάρξεως του Ελληνικού έθνους υπο την απόλυτον υπεράσπισιν της Μεγάλης Βρεταννίας >>
{ Αρχείο Ρώμα, Α 595 }.
Το έγγραφο αυτό προκάλεσε θύελλα απο διαμαρτυρίες και χαρακτηρίστηκε σαν " συμφωνητικό της πουλημένης Ελλάδα "
{ Σπηλιάδη, Απομνημονεύματα, Β 384 και Jourdain, Memoires historiques et militaires, Παρίσι 1828, Β 380 παρ. }.
Οι επίσημοι Άγγλοι αυτή τη φορά δεν ήταν τόσο επιφυλακτικοί όπως πρίν, γιατί στο μεταξύ η τσαρική Ρωσία άρχισε να κινείται ενάντια στην Τουρκία και πρότεινε να χωριστεί η Ελλάδα σε ηγεμονίες όμοιες με το καθεστώς της Μολδοβλαχίας. Η τέτοια πολιτική της Ρωσίας τάραξε το Φόρεϊν Όφφις και ανάγκασε τον Κάννιγκ να προσποιηθεί και αυτός το " φιλέλληνα ". Πάντα όμως ώς το 1828 ο " φιλελληνισμός " των Άγγλων εκδηλώνοταν στην πρόταση τους να ανακηρυχθεί η Πελοπόννησος μισοανεξάρτητη επαρχία με τον απώτερο σκοπό σε πρώτη ευκαιρία να προσαρτηθεί στο Αγγλοκρατούμενο " κράτος " των Ιονίων νήσων.
Όλοι οι ιστορικοί της Ελληνικής επανάστασης συμφωνούν πως το Φόρεϊν Όφφις άλλαξε πολιτική απέναντι στην επαναστατημένη Ελλάδα απο τη στιγμή που η Ρωσία { 9 Γενάρη 1824 } πήρε ενεργό μέρος και ζήτησε να χωριστεί η Ελλάδα σε μισοανεξάρτητες ηγεμονίες
{ Μέντελσον Βαρτόλδυ, Α 534 και Ασπρέα, Πολιτική ιστορία νεωτέρας Ελλάδος, Α 1930, σ.43 }.
Γι'αυτό όταν ο Άγγλος ναύαρχος Κόδριγκτων, τον Οκτώμβρη του 1827, παρασύρθηκε απο το συνάδελφο του Ρώσο και ναυμάχησε τον Τουρκοαιγυπτιακό στόλο στο Ναυαρίνο, ο Άγγλος υπουργός Ουέλιγκτων δήλωσε πως με κανένα τρόπο " δεν πρέπει η Ελλάδα να παύσει να εξαρτιέται απο την Τουρκία " και ο Άγγλος βασιλιάς στη Βουλή των λόρδων έκφραζε τη μεγάλη του λύπη για την εχθρική ενέργεια ενάντια σε φιλικό κράτος, δεν δίστασε μάλιστα να χαρακτηρίσει την καταστροφή της Τουρκοαιγυπτιακής αρμάδας σαν " θλιβερό γεγονός ".
Ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος όμως του 1828 - 1829 και οι νίκες των Ρώσων ανάγκασαν την Αγγλική κυβέρνηση να δεχτεί τα τετελεσμένα γεγονότα. Είναι αλήθεια πως το Φόρεϊν Όφφις προσπάθησε και πριν ακόμα κηρυχθεί ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος να τραβήξει με το μέρος του τη Γαλλική κυβέρνηση για να κανονίσουν ενιαία πολιτική οι δυό δυνάμεις στο Ελληνικό ζήτημα. Δεν τα κατάφερε όμως γιατί η Γαλλία ήθελε τα σύνορα της Ελλάδας να περιβάλουν και την Ατιική, ενώ οι Άγγλοι υποστήριζαν πως μόνο η Πελοπόννησος πρέπει να αυτονομηθεί.
Κατά το 1828 ο λόρδος υπουργός Άβερδην κραύγαζε μέσα στη Βουλή των λόρδων με όλη τη δύναμη της φωνής του " Η Αγγλία δεν αναγνωρίζει κατακτήσεις υπέρ της Ελλάδος ". Και στο 1829, όταν στο Λονδίνο συζητιόταν το ζήτημα των Ελληνικών συνόρων, ο Άγγλος υπουργός τόνιζε με τόνο κατηγορηματικό: <<
η κατά την 16 Νοεμβρίου ορισθείσα περιοχή είναι αρκετή, δεν πρέπει συνεπώς κατ'ουδένα τρόπον να ευρυνθούν τα σύνορα του ιδρυσμένου Ελληνικού κράτους, διότι η υπέρ των συνόρων Άρτης και Βόλου συνηγορία στηρίζεται επί ψευδών λόγων >>
{ Πρόκες - Όστεν, Ιστορία Ελληνικής επαναστάσεως, Β, 331 - 355 }.
Αντίθετα, οι αντιπρόσωποι της Ρωσία επέμειναν πως πρέπει η Κρήτη, η Σάμος, η Θεσσαλία και η νότια Μακεδονία να συμπεριληφθούν στα σύνορα του Ελληνικού κράτους. Αυτό όμως δέ σύμφερε στην Αγγλία και αντέδρασε όσο μπορούσε. Έχοντας και τη Γαλλία και την Αυστρία, σύμφωνες μπόρεσε αποτελεσματικά να αντικρούσει τις Ρωσικές προτάσεις η πιό σωστά να τις ψαλλιδίσει. Άν λοιπόν η σύμβαση της 21 Ιούλη 1832 που υπογράφτηκε στην Πόλη, δεν έδωσε την ελευθερία και ανεξαρτησία στην Κρήτη, Σάμο και Θεσσαλία, αυτό οφείλεται στην επίμονη αντίδραση της Αγγλίας που με κανένα τρόπο δεν ήθελε να δημιουργηθεί βιώσιμο Ελληνικό κράτος
{ Καρολίδου, Σύγχρονος ιστορία των Ελλήνων, Α 362 - 374 καί Πρόκες - Όστεν, Ιστορία Ελληνικής Επαναστάσεως, V III 235 παρ. }.
Ακόμα και ο " φιλέλλην " Γ. Κάννιγκ, όταν έμαθε ποιές ήταν οι Ρωσικές απόψεις πάνω στο Ελληνικό ζήτημα, αντιτάχτηκε και άρχισε να συνεργάζεται σχεδόν φανερά με τον Μέττερνιχ. Για να αποκτήσει μάλιστα την εμπιστοσύνη του Αυστριακού καγκελαρίου, έγραφε στον Αυστριακό πρίγκηπα Εστερχάζυ, πως η επιθυμία της Αγγλίας είναι να αυτονομηθούν μερικά νησιά και τίποτε άλλο. <<
Η Αγγλία επιθυμεί μέν να εφαρμόσει το πρωτόκολλον { της Πετρουπόλεως } αλλά είς Μικράν έκτασιν, ήτοι είς τας νήσους. Διότι η Αγγλία εργάζεται κυρίως πρός ματαίωσιν της εν τη Ανατολή πολιτικής ροπής της Ρωσίας >>
{ Καρολίδου, Σύγχρονος Ιστορία Ττων Ελλήνων, Α 388 παρ.}. Αργότερα πάλι όταν γινόταν επίσημες συζητήσεις για τα σύνορα του νέου Ελληνικού κράτους, ο Άγγλος υπουργός Άβερδην ειδοποιούσε τον Άγγλο πρεσβεύτη στην Πόλη Στράγγφορτ πώς: << ...
ο χωρισμός της Πελοποννήσου απο της αμέσου εξουσίας του σουλτάνου ήν επαρκής εκτέλεσις της συνθήκης του Λονδίνου >>.
Και σε άλλη επιστολή τόνιζε: <<
Άπαξ διά παντός πρέπει να σας εξηγήσω ότι ο σκοπός της κυβερνήσεως μας είναι ο διά παντός τρόπου περιορισμός του Ελληνικού κράτους είς την Πελοπόννησον και τας Κυκλάδας. Οιαδήποτε δέ είναι η ατομική γνώμη του υπέρ ημών εργαζομένου πρέσβεως { στη διάσκεψη του Πόρου 1828 } φανερόν είναι ότι είναι ανάγκη να στηριζόμεθα επί των εσχάτων τούτου προσπαθειών ίνα φέρη είς πέρας το έργον >>
{ Καρολίδου, Σύγχρονος ιστορία των Ελλήνων, Α 394 }.
Αλλά παρ'όλες τις αντιδράσεις της Αγγλίας και της Αυστρίας η Ρωσική διπλωματία, ύστερα απο τις Ρωσικές νίκες, είχε πιά πολλά ατού στα χέρια της και έτσι στη Ρωσοτουρκική συνθήκη που υπογράφτηκε στην Αδριανούπολη { 1829 } μπήκε ειδικό άρθρο { το 10ο } που εξασφάλιζε την Εθνική ανεξαρτησία της αγωνιζόμενης Ελλάδα.
<<
Και όμως, γράφει ο Καρολίδης, η κατ'ουσίαν επιτευχθείσα αυτή διά της συνθήκηες της Αδριανουπόλεως λύσις είς πολλάς έτι προσέκρουσε δυχερείας, μερικάς και τυπικάς, μέχρις ού λάβη οριστικήν και τελικήν υπόστασιν και τυπον. Τούτου αιτία ήν το ότι η εκτέλεσις των εν τω 10 άρθρο της συνθήκης διατάξεων... αντετίθετο πάλιν είς την σύμπραξιν των τριών δυνάμεων. Εντείθεν δε ήνοιγε νέον στάδιον είς τας πολιτικάς ενεργείας των δυτικών δυνάμεων και ιδίως της φιλοτούρκου και μισελληνικής πολιτικής του Αγγλικού υπουργείου Ουέλιγκτων - Άβερδην και του εν Κων\λει πρέσβεως... Η Αγγλική αυτή πολιτική... απο του 1829 μέχρι του 1830 παραδοξοτάτας παρέστησεν αντιθέσεις και αντιφάσεις... ότε εν Λονδίνω ηκούσθη ότι οι Ρώσοι υπερβάντες τον Αίμον προήλαυνον είς την Κων\λιν, ο πρωθυπουργός Ουέλιγκτων έγραφε είς τον εν Κων\λει Άγγλο πρεσβεύτην, εάν οι Ρώσοι αρκεσθώσιν είς αποζημίωσιν χρηματικήν και αποχωρήσωσι του Τουρκικού εδάφους έχεις καλώς. Εάν μη γένηται ούτω, δεν υφίσταται πλέον ζήτημα Ελληνικόν >>
{ Καρολίδου, Σύγχρονος Ιστορία των Ελλήνων, Α 413 }.
Αλλ'άμα πέρασε ο πρώτος πανικός απο τις Ρωσικές νίκες, άρχισε το Φορέϊν Όφφις να συμβουλεύει το σουλτάνο να μην πληρώσει ούτε αποζημίωση στους Ρώσους, ούτε να εκτελέσει τους όρους της συνθήκης της Αδριανούπολης, άλλ'αντίθετα να γίνουν στρατιωτικές προετοιμασίες και να επιτεθεί η Τουρκία ενάντια στη Ρωσία.
Μιά τέτοια όμως επιθετική πολιτική της Τουρκίας ήταν αδύνατη και οι Άγγλοι τόρρυδες, άμα κατάλαβαν πως η Τουρκία δεν μπορεί ν'αντιταχθεί στη Ρωσική πίεση, αναγκάστηκαν να δεχτούν το άρθρο 10 της Ρωσοτουρκικής συνθήκης της Αδριανούπολης, με μόνη τη διαφορά πως αντέδρασαν όσο μπορούσαν να μην περιληφθεί η Κρήτη, η Σάμος, η Θεσσαλία και η Άρτα στα σύνορα του νέου Ελληνικού κράτους. Παρά τη Ρωσική αντίδραση στο τέλος πέτυχαν το σκοπό τους γιατί είχαν πίσω τους τις άλλες Ευρωπαϊκές δυνάμεις, που δεν έβλεπαν με καλό μάτι την αύξηση της πολιτικής και στρατιωτικής επιρροής της τσαρικής Ρωσίας στην Ανατολή
{ Πρόκες - Όστεν, Ιστορία της Ελληνικής επαναστάσεως, Β 351 - 355 }.
Ωστόσο, ο Αγγλόρωσικός ανταγωνισμός συνεχίστηκε και ύστερα απο την αναγνώριση της Ελληνικής ανεξαρτησίας. Η Αγγλία ποτέ δεν έπαυσε να κατατρέχει τη μικρή Ελλάδα εκβιάζοντας την με απειλές και πιέσεις να ακολουθεί την πολιτική του Φορέϊν Όφφις, που θα πεί σε τελευταία ανάλυση πως οι Άγγλοι ιμπεριαλιστές θέλαν να αποικιοποιήσουν την Ελλάδα.
Αυτό το κατάλαβε πρίν απο εκατό χρόνια ο νομομαθείς Γ. Δ. Μάουρερ, που κατέβηκε μαζί με τον Όθωνα στην Ελλάδα και χρημάτισε και μέλος της Αντιβασιλείας Εξετάζοντας τις αιτίες του Αγγλορωσικού ανταγωνισμού γράφει: <<
Τα αντιτιθέμενα εμπορικά συμφέροντα είναι εκείνα που χωρίζουν την Ρωσία απο την Αγγλία είς την Ανατολήν. Όπως η Ρωσία τείνει να θέση πόδα είς τα Δαρδανέλλια, ούτω και η Αγγλία τείνει να πραγματοποιήση την κατοχήν των Ιονίων νήσων έκαμεν ήδη την αρχήν. Επειδή λοιπόν η Ρωσία είχεν εύρη φυσικόν σύμμαχον είς τους νεοέλληνας, η Αγγλία ώφειλε να υποστηρίξη τους Τούρκους κατά τον απελευθερωτικόν αγώνα { του 1821 } και μάλιστα εναντίον αυτών των Ελλήνων >>
{ Ο Ελληνικός λαός, τ. Α, Ε. Καραστάθη, σ.34 }.. Στα εκατόν είκοσι πέντε χρόνια που πέρασαν απο το ηρωϊκό Εικοσιένα, οι Άγγλοι ιμπεριαλιστές με διάφορε προφάσεις και προσχήματα συνέχισαν την πολιτική του Γκρήν, του Μαίτλαντ, του Στράγγφορτ και των πατρώνων τους Λοντόντερυ { Κάστελνρηγ }, Άβερδην και Σία. Ο Ελληνικός λαός πλήρωσε και πληρώνει πολύ ακριβά το Αγγλικό " ενδιαφέρον " για την Ελλάδα.