Τι εστί Χημεία;;

Τι εστί χημεία;

Στην ελληνική βουλή του 1845, συζήτηση περί της έδρας της χημείας στο Πανεπιστήμιο.

Κωλέτης (πρωθυπουργός).
-Επιθυμούσα να έχω ένα ακροατήριον δια να είπω ποίαι είναι αι φυσικαί γνώσαι, και να ίδη αν αι κρίσεις μου είναι ορθαί. Κατά δυστυχίαν όμως οι ακτοαταί δεν εσπουδάσατε μαθήματα (εν. ιατρικής) και δια τούτο δεν εννοείτε τι λέγω (γέλια). Η Χημεία είναι ένα ον το οποίον κάμνει να παρουσιάζωνται ετούτα τα σώματα οπού βλέπομεν εις εκείνα τα παραμικρά οπού δεν βλέπομεν. Είναι ένα ον, το οποίον μας λέγει πως γίνεται η σύνθεσις, ήτοι η ένωσις, και η διάλυσις, ήτοι η διαίρεσις των σωμάτων. Έ! και έτσι που σας οπού σας ομιλώ, δεν εννοείτε!... (γέλια δυνατά). Ο ιατρός πρέπει να γνωρίζει την χημείαν, διότι αν δεν έχη αυτάς τας γνώσεις δεν ημπορεί να εμβή εις την σπουδήν των φαρμάκων, δια των οποίον δίδεται η υγεία εις τους ασθαινείς.
Άλλη από αυτήν την χημείαν δεν είναι αναγκαία παρά η εφηρμοσμένη εις τας τέχνας. Δεν είναι αναγκαίον να ηξεύρωμεν να κατασκευάζωμεν τα έλαιά μας, τους οίνους μας, τα κρασιά μας; Η χημεία είναι ιδιαιτέρα επιστήμη και εξ αυτής εξέρχονται διάφοροι κλάδοι. Αυτή είναι η βάσις και από αυτήν μανθάνομεν την φαρμακοποιϊαν, την οινοποιϊαν, την ελαιοποιϊαν, την ταμβακοποιϊαν. Από αυτήν μανθάνομαι πως γίνεται η κίνησις των σωμάτων, την οποίαν εφεύρε ένας αρχαίος καθήμενος κάτω από την απιδιά όταν έβλεπε και έπιπτε ένα απίδι, και εγνώρισεν εκείνην δύναμιν (δείχνει με το χέρι) οπού την λένε βαρύτητα. Δια ετούτης της επιστήμης εγνώρισαν πως γίνονται αι συνθέσεις και αι αναλύσεις. Η βοτανική σπουδάζει τα χόρτα, ήγουν τα βότανα τα ιατρικά, αλλά όλα αυτά εξαρτώνται από την μεγάλην επιστήμην, την χημείαν. Δια της χημείας βλέπωμαι πως γίνεται η βροχή, όταν π.χ. ανταμώνωνται δυο αέρες. Δια γνωρίζομεν τους αέρας, και όταν είναι ένα πράγμα αγκαλιασμένο με το άλλο, το χωρίζει η χημεία. Αυτή η χημεία είναι ηδονικόν μάθημα, δι’ αυτό έχω μιαν καθέδραν εις την Ιατρικήν σχολήν. Εάν θέλετε και άλλην, αυτή πρέπει να ήναι εφηρμοσμένη εις τας τέχνας δι’ άλλην δεν συμφωνώ.

Πηγή: Γιάννης Βλαχογιάννης, Ιστορική ανθολογία, εκδ. Εστία,2002.