το πνεύμα της αποκριάς και η αθυρόστομη ποίηση

[Apomakros]

Τις μεγάλες αποκριές
στέκονται οι ψωλές ορθές
και την καθαρή δευτέρα
παίρνουν τα μουνιά αέρα.



Η αποκριά είναι η απελευθέρωση από την υποβολή, την υποκρισία, τη στέρηση, την ενοχή, τον πουριτανισμό.

Το πνεύμα της αποκριάς είναι ακριβώς το αντίθετο από το πνεύμα της Εκκλησίας.



Ωραία παραδοσιακά αθυρόστομα ποιήματα και τραγούδια του λαού μας με τον γενικό τίτλο «Αντρικά Μουνάτα» περιέχονται μέσα σε δυο συλλογές του Γιώργη Μελίκη. Στην έκδοση των δύο τόμων συμπεριλαμβάνεται σι-ντι με τις μελοποιήσεις των έργων καθώς και πληροφορίες για την προέλευσή τους ανά την Ελλάδα.
1 . Αντρικά μουνάτα Ι, σελίδες 468 και ένα σι-ντι
2 . Αντρικά μουνάτα ΙΙ, σελίδες 538 και ένα σι-ντι


Παλιότερα κυκλοφορούσαν και τρεις ωραίοι τόμοι με τον τίτλο «Νεοελληνική Αθυροστομία» τόμος Ι, ΙΙ, και ΙΙΙ από τη Μαίρη Κουκουλέ, από τις εκδόσεις Νεφέλη. Σ' αυτούς συμπεριλαμβάνεται η περίφημη παρωδία της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, αγνώστου συγγραφέως, ένα από τα καλύτερα που διάβασα από αθυρόστομη ποίηση.



Τις μεγάλες αποκριές
που ανάβουν οι φωτιές
και ζητούν να βρουν ψωλές
για να σβήσουν οι φωτιές
άναψε και η Χριστίνα
που χει’ να γαμηθεί ένα μήνα,
άναψε κι η Παναγιώτα,
κακαρίζει σαν την κότα
κι ανεβαίνει κατεβαίνει
και την πούτσα δεν χορταίνει.
Μπρε-μπρε-μπρε-το μπουρανί
και τσ’ Χαλατσαινας το μνί.
Δεν θαυμάζετε κορίτσια
πως γαμεί η ψωλή τη νύχτα
δίχως φως, δίχως λυχνάρι
δίχως τα κεριά αναμμένα;
Δυο ποδάρια σηκωμένα
κι άλλα δυο γονατισμένα
μια κοιλιά πάνω στην άλλη
έχουνε χαρά μεγάλη.



Δυο κυράδες κάθονταν
έξω από την πόρτα τους,
μια της άλλης έλεγε:
-Έχει ο άντρας σου χοντρή;
-Έχει και παράχ’ μωρή!
-Δεν μου την εδανείζεις;
-Καποιανής τη δάνεισα
και μου την αρρώστησε
κ’ είδαμεν και πάθαμεν
για να την γιατρέψουμε.
Δώκαμεν και γιατρικά
δώδεκα καλάθια αυγά
κι έξη οκάδες βούτυρο
όσο να την δούμε ορθή
σαν αγγούρι τρυφερό.



Κίνησα να πάω στο μύλο
με τη θειά μου τη Βασίλω
και στα κοντοκαναλάκια
πιάσαμε τα παιχνιδάκια.
Σκούντα κείνη σκούντα 'γώ
'πουκάτω αυτή 'πουπάνω εγώ.
Αχ βρε θειά μου να 'σαν ξένη
τι καλά που 'θελα γένει.
-Κάν' παιδί μου τη δουλειά σου
και γω θα 'μαι πάλι θειά σου.
Στράγκα στρούγκα τη μαχαίρα
να κι ο μπάρμπας από πέρα.
-Τι την κάνεις βρε τη θειά σου
αχ που να καεί η καρδιά σου.
-Πόνος μπάρμπα 'μ τηνε πιάνει
την πλακώνω για να γιάνει
-Πλάκωσ' την καλά παιδί μου
όπου να 'χεις την ευχή μου.




Μια παπαδιά τηγάνιζε
ψαράκια στο τηγάνι
και κει που τα τηγάνιζε
καυλώνει το μουνί της.
Πετάει τα ψάρια από τη μια
το λάδι από την άλλη
και τρέχει στον κατήφορο
να βρει πούτσα μεγάλη.
Καλόγερο συνάντησε
να την ξομολογήσει.
-Στάσου βρε παπαδούλα μου
να ιδείς και τη δικιά μου
που 'ναι σαράντα πιθαμές
κι αχώρια το κεφάλι.
Να ιδείς και τις αρχίδες μου
που 'ναι σαν κολοκύθια.




Ο,τι απαγορεύεται στην καθημερινή μας ζωή, στην αποκριά επιτρέπεται. Η αποκριά καταργεί κάθε εξουσία και ως νεκρολογική εορτή εξισώνει όλους τους ανθρώπους απέναντι στο θάνατο.

Είναι κατανοητό λοιπόν για ποιο λόγο η Εκκλησία απεχθάνεται όλο αυτό το φυσιολατρικό και φυσιοκρατικό πνεύμα.



Ψωμί και τυρί
τον κύριον υμνείτε,
αν είναι και κρασί
λαός υπερυψούται
αν είναι και μουνί
εις πάντα τους αιώνας.









(όφις γυρεύει σπήλαιον...)

[seliniasmenos]

Μπράβο Απόμακρε, πολύ ενδιαφέρον. Είχα κάποτε κανα 2 τραγούδια που δεν θυμάμαι πια τους στίχους. Θυμάμαι μονάχα έναν στίχο:

"Ένα μουνί παινεύτηκε σ'ανατολή και δύση,
πως δεν εβρέθει πούτσαρος να πάει να το γαμήσει"

Αλλά ποια είναι η προέλευση όλων αυτών; Υποθέτω οτι προέρχονται απο την αρχαιότητα.


ΥΓ: Μήπως το θέμα να πάει στην Λαογραφία;;;