
Την άνοιξη του 1937 η χιτλερική - φρανκική αεροπορία βομβάρδισε την μικρή πόλη Γκουέρνικα στη Βισκάγια.
Ο Πικάσο ακολουθώντας τα χνάρια του Γκόγια ζωγράφισε κι αυτός, τα «Δεινά του πολέμου». Λίγο πριν έλεγε: «Η μάχη της Ισπανίας είναι ένας αγώνας της πλουτοκρατίας και της αντίδρασης ενάντια στον ισπανικό λαό - ενάντια σ' όλους τους ανθρώπους που μάχονται για την ελευθερία τους».
Το έργο του Πικάσο είναι μια τεράστια ελαιογραφία διαστάσεων 3,49 Χ 7,77 μ. που περιγράφει την απανθρωπιά, τη βιαιότητα και την απόγνωση του πολέμου. Δείχνει ένα σκηνικό με διαμελισμένα ζώα και ανθρώπους, γυναίκες να κλαίνε κρατώντας νεκρά μωρά στην αγκαλιά τους και κατεστραμμένα κτίρια.
Αρχικά ο Πικάσο πειραματίστηκε με το χρώμα, αλλά τελικά κατέληξε στο άσπρο, το μαύρο και το γκρι, καθώς θεώρησε ότι έτσι δίνει μεγαλύτερη ένταση στο θέμα.
Σ' αυτό το μυθικό πορτρέτο της εποχής, όπου «τα λόγια σώπασαν για ν' ακουστεί ο θρήνος», σ' έναν πίνακα όπου το χρώμα είναι ο πόνος, η γραμμή του ο τρόμος, η σύνθεσή του η οριστική καταδίκη και κραυγή του αιώνιου ανθρώπου: που θα νικήσει το φασισμό, τον πόλεμο.
(Αυτόν τον εφιάλτη του ύπνου που γεννάει τέρατα τον εξαφανίζει το «περιστέρι» του Πικάσο. Είναι το έμβλημα της ειρήνης - ενάντια στη βαρβαρότητα και το νέο μεσαίωνα)



