Κρας τεστ από 35 οίκους των ΗΠΑ

Κρας τεστ από 35 οίκους των ΗΠΑ για τα ελληνικά ομόλογα
Της Ελένης Κομίνη

«Επιθεώρηση» στη χώρα μας θα πραγματοποιήσει αντιπροσωπία 35 και πλέον αμερικανικών επενδυτικών τραπεζών και Funds, που κατέχουν περίπου το 10% του δημοσίου χρέους της Ελλάδας.

Η αντιπροσωπία των επενδυτών θα έρθει στη χώρα μας την πρώτη εβδομάδα του Φεβρουαρίου προκειμένου να διαπιστώσει την κατάσταση της χώρας και να διακρίνει αν η πρόσφατα εκλεγμένη κυβέρνηση διαθέτει την πολιτική βούληση να εφαρμόσει άμεσα τα απαιτούμενα μέτρα, τα οποία θα βγάλουν τη χώρα από το δημοσιονομικό αδιέξοδο που έχει περιέλθει.

Οι αμερικανικές τράπεζες και τα Funds θα συναντήσουν το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, στελέχη που ασχολούνται με τον οικονομικό τομέα της αντιπολίτευσης, αλλά και θεσμικούς φορείς που διαδραματίζουν ενεργό ρόλο στην οικονομία της χώρας.
Κρας τεστ από 35 οίκους των ΗΠΑ για τα ελληνικά ομόλογα

Το δυσμενές κλίμα που έχει δημιουργηθεί για τη χώρα μας στα κράτη της Ευρώπης, αλλά και στις ΗΠΑ, έχει εντείνει την ανησυχία των ξένων επενδυτών. Και τούτο διότι το ποσοστό των ξένων τραπεζών που κατέχουν ελληνικά κρατικά ομόλογα είναι ιδιαίτερα υψηλό. Στο τέλος του γ’ τριμήνου 2009 οι ξένοι επενδυτές (τράπεζες, ταμεία, αμοιβαία κ.λπ.) κατείχαν κρατικά ομόλογα ύψους 216 δισ. ευρώ ή αλλιώς το 72,3% του συνολικού χρέους. Αξίζει να σημειώσουμε ότι από τον Δεκέμβριο του 2004 οι ξένοι επενδυτές διπλασίασαν τη «θέση» τους σε ελληνικά ομόλογα. Οι σημερινές τους «θέσεις» σε ελληνικά ομόλογα είναι υπεραρκετές, λένε τραπεζικοί αναλυτές και οικονομολόγοι, για τις διεθνείς τράπεζες οι οποίες θα κληθούν να αντιμετωπίσουν εκ νέου σημαντικά προβλήματα αν δεν προχωρήσει άμεσα και αποτελεσματικά το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Το πρόβλημα της Ελλάδας επηρεάζει ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, λένε αναλυτές μεγάλων διεθνών τραπεζών.

Αμεση εξάρτηση
Η άλλη πλευρά του νομίσματος είναι ότι η ελληνική οικονομία είναι άμεσα εξαρτώμενη από τα ξένα κεφάλαια και επομένως εκτεθειμένη στον κίνδυνο απόσυρσης των κεφαλαίων αυτών. Ξένοι αναλυτές τονίζουν ότι υπάρχει σχετική απροθυμία από διεθνείς επενδυτικούς οίκους να αγοράσουν νέες εκδόσεις κρατικών ομολόγων, θεωρώντας ότι αντιμετωπίζουν δυσανάλογους σε σχέση με το όφελος κινδύνους. Επισημαίνουν, μάλιστα, τον κίνδυνο της χώρας μας να υποβαθμιστεί η ελληνική οικονομία στο επίπεδο «Β» και από τον οίκο αξιολόγησης Moody’s, γεγονός που θα έχει και επίπτωση στη ρευστότητα των τραπεζών, αφού δε θα μπορούν με αυτό το rating πλέον να αντλούν κεφάλαια από την ΕΚΤ, η οποία δεν τα δέχεται ως ενέχυρο. Αυτός βέβαια ο κανόνας ισχύει εφόσον η ΕΚΤ επιστρέψει στα δεδομένα προ κρίσης. Επιπλέον, πολλοί οίκοι θα προχωρήσουν σε πωλήσεις, καθώς σε πολλά από αυτά ο κανονισμός τους τους απαγορεύει την αγορά και τη διακράτιση ομολόγων με rating κάτω από Α-.

Ήδη το spread των ομολόγων έχει εξαφανίσει όλα τα κέρδη που είχαν αποκομίσει οι τράπεζες στο β’ τρίμηνο 2009. Ανώτατα τραπεζικά στελέχη τονίζουν ότι μόνο η αύξηση του spread (μέχρι τώρα) θα κοστίσει στις τράπεζες περίπου 400 εκατ. ευρώ το 2010 και παράλληλα την εκτόξευση του κόστους χρήματος. Η δυνατότητα απορρόφησης ομολόγων από τις ελληνικές τράπεζες είναι πολύ περιορισμένη πλέον, καθώς ήδη το 8,7% του ενεργητικού του συνόλου του τραπεζικού συστήματος αντιστοιχεί σε ελληνικά κρατικά ομόλογα, που ήδη έχει πολύ σημαντική επίπτωση και στους ισολογισμούς τους και στην κερδοφορία τους.

Κρατικά ομόλογα
Oι ελληνικές τράπεζες -άλλες περισσότερο και άλλες λιγότερο- κατείχαν ήδη, αλλά και αγόρασαν, μεγάλο ποσοστό κρατικών ομολόγων. Eκτιμάται ότι αγόρασαν περίπου το 20% των εκδόσεων του 2009 ιδίως στο α’ τρίμηνο του έτους. Tα περιθώρια που οι τράπεζες αγόρασαν τα ομόλογα αυτά ήταν τότε ιδιαίτερα διευρυμένα, λόγω της αρνητικής παγκόσμιας συγκυρίας. Στη συνέχεια, τα περιθώρια αυτά μειώθηκαν δραστικά, επιτρέποντας στις τράπεζες και να γράψουν κέρδη, αλλά και να αυξήσουν την καθαρή τους θέση, ανάλογα με το χαρτοφυλάκιο στο οποίο έβαζε το κάθε πιστωτικό ίδρυμα τα ομόλογα αυτά. Όμως, η τρέχουσα δημοσιονομική συγκυρία είχε ως αποτέλεσμα την πτώση και πάλι των τιμών των ομόλογων και την επαναδιεύρυνση των περιθωρίων για όλες τις λήξεις, επίπεδα που αγγίζουν εκείνα της αρχής του 2009.

Απορρόφηση
Οι ελληνικές τράπεζες θα μπορούσαν να απορροφήσουν νέα κρατικά ομόλογα μόνο εάν προχωρούσαν σε πωλήσεις κίνησης, κάτι που θα είχε άμεσο αντίκτυπο στις τιμές των ομολόγων. Η θέση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος θα βρεθεί σε ακόμα πιο δεινή κατάσταση, αφού τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους λήγει η έκτακτη χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ύψους 28 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Γι' αυτά τα κεφάλαια οι τράπεζες θα κληθούν να βρουν άλλες πηγές χρηματοδότησης σε μία δυσχερή συγκυρία για την ελληνική οικονομία αλλά και για το τραπεζικό σύστημα. Ωστόσο, εντός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, συζητούν το ενδεχόμενο μιας επέκτασης των μέτρων, αλλά όχι τόσο χαλαρών όσο αυτή τη στιγμή.

Πιθανές πιέσεις στις ελληνικές τράπεζες
Μεγαλύτερες πιέσεις στην αξιολόγησή τους ενδέχεται να αντιμετωπίσουν οι ελληνικές τράπεζες εφόσον δεν καταφέρουν να αντικαταστήσουν τον δανεισμό τους από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με άλλες πηγές χρηματοδότησης προκειμένου να βελτιώσουν τη ρευστότητά τους, τονίζει η Cristina Torella, επικεφαλής του τμήματος χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων της Fitch. Ωστόσο, ο οίκος αξιολόγησης επισημαίνει ότι δεν ανησυχεί σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα για τη χρηματοδότηση και τη ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών, διότι είναι περιορισμένα τα ομόλογα που λήγουν εντός του 2010, ενώ, παράλληλα, παρατηρείται σημαντική επιβράδυνση στην εγχώρια πιστωτική επέκταση.

Κίνδυνος
H Fitch κρούει ακόμη μια φορά τον κώδωνα του κινδύνου στις ελληνικές τράπεζες με αφορμή τα ενδεχόμενα προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν τα πιστωτικά ιδρύματα που έχουν τη μεγαλύτερη εξάρτηση από το δανεισμό της ΕΚΤ, μετά την απόσυρση των έκτακτων μέτρων ρευστότητας και πιθανών αλλαγών στα ελάχιστα εχέγγυα που αποδέχεται η κεντρική τράπεζα. Οι τράπεζες οι οποίες συστημικά είναι σημαντικές επωφελούνται από ισχυρά δίκτυα υποκαταστημάτων, σχετικά υψηλές καταθέσεις και την ικανότητα να προσφύγουν στις κοινοπρακτικές αγορές, επισημαίνει η Fitch. Όσον αφορά τις καταθέσεις, η Fitch τονίζει ότι οι ελληνικές τράπεζες συνεχίζουν να χρηματοδοτούνται εν πολλοίς από τις καταθέσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στο 86% των δανείων για τις πέντε μεγαλύτερες τράπεζες στα τέλη γ’ τριμήνου του 2009.