ποινικοποίηση του διαδικτυου.

[Divine Sinner]

Στο στόχαστρο η ανταλλαγή αρχείων μέσω του Ιντερνετ
Ένα ενδιαφέρον άρθρο για το p2p στην Ελλάδα και την στάση των εταιριών και της αστυνομίας.
Από την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία

***.enet.gr/online/online_text?c=114&id=38293280



ΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ, ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΘΙΕΡΩΣΟΥΝ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΔΙΩΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ «ΚΑΤΕΒΑΣΜΑ» ΑΡΧΕΙΩΝ

Στο στόχαστρο η ανταλλαγή αρχείων μέσω του Ιντερνετ

Των ΜΠ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗ - ΕΛ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

Χτυπάει η πόρτα του σπιτιού σας και αντικρίζετε δύο αστυνομικούς. Σας ρωτούν πού βρίσκεται ο ηλεκτρονικός υπολογιστής στο σπίτι και ο δεκαπεντάχρονος γιος σας που «κατεβάζει» τραγούδια, ταινίες και προγράμματα από το Ιντερνετ.


Αυτή την εικόνα μέχρι σήμερα δεν την είχαμε δει στη χώρα μας, αλλά φαίνεται πως οι εταιρείες από το χώρο της δισκογραφίας, του κινηματογράφου και του λογισμικού επιχειρούν να τη φέρουν και στην ελληνική πραγματικότητα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η «ποινικοποίηση» της ανταλλαγής αρχείων μέσω Ιντερνετ στην Ελλάδα, όπως έχει συμβεί ήδη σε άλλες χώρες, αποτελεί στόχο για το 2006 πρωτίστως των δισκογραφικών εταιρειών. Αλλά για το «κυνηγητό» της ανταλλαγής αρχείων υπάρχουν ήδη αντιδράσεις διεθνώς από ενώσεις και φορείς που δεν θεωρούν παράνομο το «κατέβασμα» αρχείων μέσω Ιντερνετ.

Το... «κίνητρο»

Τα διαφυγόντα έσοδα λόγω «πειρατείας» από τις εταιρείες λογισμικού, μουσικής και κινηματογράφου ξεπερνούν στη χώρα μας τα 150 εκατ. ευρώ ετησίως, όπως υποστηρίζουν οι ίδιες και αυτό είναι το βασικό... «κίνητρο» των ενώσεων που τις εκπροσωπούν να περιορίσουν την ελεύθερη διακίνηση αρχείων μέσω Ιντερνετ.

Μέχρι σήμερα πάντως γνωρίζαμε ότι δυνατότητα παρακολούθησης ηλεκτρονικών υπολογιστών είχε η Ελληνική Αστυνομία, η οποία μάλιστα έχει κάνει συλλήψεις για θέματα παιδικής πορνογραφίας και οικονομικής απάτης στο Ιντερνετ. Τώρα μαθαίνουμε όμως ότι και οι δισκογραφικές εταιρείες έχουν την τεχνική δυνατότητα να παρακολουθούν τους χρήστες του Ιντερνετ που ανταλλάσσουν αρχεία μέσω των δικτύων ανταλλαγής (peer to peer networks): πρόκειται επί της ουσίας για ιστοσελίδες που παρέχουν λογισμικό με το οποίο μπορεί ένας χρήστης ν' ανταλλάξει ένα τραγούδι, μία ταινία ή ένα πρόγραμμα του κομπιούτερ με άλλους χρήστες, τους οποίους δεν γνωρίζει.

Ο εντοπισμός του χρήστη που «κατεβάζει» αρχεία ξεκινάει από τον εννιαψήφιο αριθμό-ταυτότητα (ΙΡ) με τον οποίο κινείται στο Ιντερνετ. Από αυτόν τον αριθμό φαίνεται ποια είναι η χώρα αλλά και ο παροχέας της σύνδεσής του. Η IFPI εμφανίζεται έτοιμη να βρίσκει ποιοι κατεβάζουν πολλά αρχεία και εν συνεχεία να ζητούν από τους παροχείς ονόματα και διευθύνσεις. Οι εγχώριοι παροχείς της σύνδεσης όμως, όπως η Otenet και η Forthnet, αναφέρουν ότι για να δώσουν στον οποιονδήποτε τα προσωπικά στοιχεία του χρήστη (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση κ.τ.λ.) πρέπει να έχουν εισαγγελική εντολή.

Η νομοθεσία για τα προσωπικά δεδομένα αλλά και η κοινοτική νομοθεσία για την ελευθερία στο Ιντερνετ απαγορεύουν στους παροχείς να δίνουν στοιχεία των πελατών τους χωρίς εισαγγελική εντολή (με διάταξη που θα ισχύσει από τον Δεκέμβριο, μάλιστα, ο εισαγγελέας δεν θα μπορεί να ζητήσει «κινήσεις» χρηστών που έγιναν πριν δοθεί η εντολή παρακολούθησης).

Ο ελληνικός νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα συντάχθηκε το 1993 και μόλις το 1999 ξεκίνησαν τη λειτουργία τους τα δίκτυα ανταλλαγής (με πρώτο το Napster) και μέχρι σήμερα ούτε δικαστική απόφαση υπάρχει για το θέμα ούτε νομολογία. Το γεγονός ότι σε άλλες χώρες (όπως ΗΠΑ) έχουν υπάρξει πολύχρονες δικαστικές διαμάχες με αποφάσεις που χαρακτηρίζουν παράνομη την ανταλλαγή κάποιων προγραμμάτων ή τραγουδιών δεν σημαίνει τίποτα για την Ελλάδα -πρέπει το ζήτημα να κριθεί και από την ελληνική δικαιοσύνη. Το γεγονός είναι ότι οι εταιρείες (δισκογραφίας, λογισμικού κ.λ.π.) επενδύουν τεράστια ποσά σε διαφημίσεις, έρευνες και δημόσιες σχέσεις (lobbying) για να ποινικοποιήσουν την ανταλλαγή αρχείων. Οι νομικοί σύμβουλοι των εταιρειών προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων ισχυρίζονται ότι η ανταλλαγή αρχείων είναι παράνομη επειδή αποτελεί «διάθεση στο κοινό», κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να καταβάλλονται πνευματικά δικαιώματα. Υποστηρίζουν δηλαδή ότι από τη στιγμή που το μόντεμ και ο υπολογιστής είναι ανοιχτά, τα περιεχόμενα του σκληρού δίσκου είναι διαθέσιμα σε άλλους χρήστες.

Από την άλλη πλευρά, το Ιδρυμα των Ηλεκτρονικών Συνόρων (Electronic Frontier Foundation - EFF), μια μη κερδοσκοπική οργάνωση με 50.000 μέλη σε όλο τον κόσμο, υποστηρίζει ότι η ανταλλαγή των αρχείων δεν γίνεται με σκοπό το κέρδος (δεν τα πωλούν οι χρήστες) αφού τα «κατεβάζουν» για «ίδια» χρήση. Το EFF προσθέτει μάλιστα ότι η πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα του κάθε χρήστη, προκειμένου να μηνυθεί με την πρόφαση ότι «παρανομεί», καταστρατηγεί τα ατομικά του δικαιώματα και προτείνει στις «θιγόμενες» εταιρείες εναλλακτικούς τρόπους για να αυξήσουν την κερδοφορία τους.

Στέλεχος της ένωσης των δισκογραφικών εταιρειών (IFPI) αναφέρει ότι ενδέχεται ακόμη και μέσα στο 2006 να ξεκινήσουν οι «κατ' οίκον» έλεγχοι σε ιδιώτες που ανταλλάσσουν αρχεία μέσω Ιντερνετ. Σύμφωνα με τον ίδιο, το ελληνικό παράρτημα στέλνει στα «κεντρικά» της IFPI τραγούδια του ελληνικού ρεπερτορίου και από εκεί εντοπίζουν τους ΙΡ αριθμούς των χρηστών Ιντερνετ που τα ανταλλάσσουν.

Οι έλεγχοι επί του παρόντος χαρακτηρίζονται «πιλοτικοί», αλλά σκοπός είναι να ξεκινήσουν στη χώρα μας κανονικά πριν εξαπλωθεί το Ιντερνετ και οι γρήγορες συνδέσεις (ADSL) σε περισσότερα νοικοκυριά, καθώς «κάτι τέτοιο θα δυσκόλευε την αποτελεσματικότητά τους». Επί της ουσίας, δεν αποκλείεται μέσα στο επόμενο έτος να δούμε ακόμα και σύλληψη χρήστη Ιντερνετ που ανταλλάσσει αρχεία υπό δύο προϋποθέσεις: ότι οι εισαγγελικές αρχές θα δεχθούν πως η ανταλλαγή αρχείων αποτελεί αδίκημα αλλά και ότι θα δώσουν τη σχετική εντολή στους internet providers ν' αποκαλύψουν την ταυτότητα του χρήστη.

Ο «στόχος»

«Στόχος μας πάντως είναι κυρίως οι χρήστες εκείνοι που φαίνεται ότι μεταφέρουν μεγάλο όγκο αρχείων, πολλά Gigabytes δηλαδή», προσθέτει το ίδιο στέλεχος της IFPI.

Ο όγκος των μουσικών αρχείων που ανταλλάσσονται μέσω Ιντερνετ είναι αδύνατο να προσδιοριστεί. Αντίθετα, όμως, για τα πλαστά cd εκτιμάται ότι αυτά είναι υπερδιπλάσια εκείνων που πωλούν οι δισκογραφικές εταιρείες στη χώρα μας: περισσότερα δηλαδή από 12 εκατομμύρια αντίτυπα και ότι η ζημιά κυμαίνεται στα 120 εκατ. ευρώ ετησίως.

Η εξάπλωση του γρήγορου Ιντερνετ ευνοεί και το «κατέβασμα» ταινιών. Πριν από δύο χρόνια η Εταιρεία Προστασίας Οπτικοακουστικών Εργων (ΕΠΟΕ) δεν έκανε λόγο για το φαινόμενο αυτό, ενώ σήμερα αποδίδει το 10% της «πειρατείας» dvd στο Ιντερνετ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΠΟΕ, η πειρατεία στο χώρο του dvd ανέρχεται πλέον στο 30% και εκτιμάται ότι οι εταιρείες εισαγωγής και διακίνησης ταινιών χάνουν έσοδα 25 εκατ. ευρώ ετησίως.

Σε αντίθεση όμως με το τι σχεδιάζουν οι εταιρείες, το EFF επιμένει: η ανταλλαγή αρχείων μέσω προγραμμάτων στο Ιντερνετ ήρθε για να μείνει και εκτιμά ότι στο μέλλον οι δισκογραφικές και άλλες εταιρείες, αλλά και οι καλλιτέχνες, μπορούν να κερδίζουν το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων τους από τις επιχειρήσεις που θα διαφημίζονται στις ιστοσελίδες όπου οι φίλοι της μουσικής, του κινηματογράφου και των υπολογιστών ανταλλάσσουν αρχεία.

Ενδεικτικό των προθέσεων πάντως είναι το γεγονός ότι την περασμένη εβδομάδα δόθηκαν στη δημοσιότητα τα ονόματα πέντε εταιρειών που ύστερα από καταγγελίες και «επιτόπου» έλεγχο προέκυψε ότι είχαν εγκατεστημένο παράνομο λογισμικό στους υπολογιστές τους. Τη σχετική ανακοίνωση έκανε η Business Software Alliance (BSA), ο φορέας που εκπροσωπεί τις εταιρείες πληροφορικής και λογισμικού.

Σύμφωνα με στοιχεία της BSA (αποτελέσματα διεθνών εκθέσεων), το ποσοστό πειρατείας λογισμικού στη χώρα μας ανήλθε στο 62% το 2004, αγγίζοντας σε αξία τα 90 εκατ. ευρώ. Το ποσοστό αυτό είναι το υψηλότερο ανάμεσα στις 25 χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπου ο μέσος όρος είναι στο 35%.

Προ ημερών, η Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων (πρώην ΣΔΟΕ) με εγκύκλιό της προς τις επιχειρησιακές διευθύνσεις ελέγχων Αθήνας και Θεσσαλονίκης υπενθυμίζει ότι υποχρεούνται να περιλαμβάνουν στους ελέγχους τους και αυτόν που αφορά την εξουσιοδοτημένη χρήση των προγραμμάτων λογισμικού ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Με την ίδια εγκύκλιο η διεύθυνση της υπηρεσίας ειδικών ελέγχων προτρέπει επίσης όλες τις περιφερειακές διευθύνσεις να ελέγχουν τη νομιμότητα της χρήσης των προγραμμάτων λογισμικού.

Και επειδή τα τιμολόγια δεν αρκούν για να εντοπιστεί το παράνομο λογισμικό (μπορεί ένα πρόγραμμα να έχει αγοραστεί στο παρελθόν αλλά τώρα να έχει περαστεί παράνομα μία νέα έκδοση που δεν αγοράστηκε), το προσεχές διάστημα στελέχη της ΥΠΕΕ θα καθίσουν και στα θρανία προκειμένου να εκπαιδευθούν με σκοπό να εντοπίζουν το παράνομο λογισμικό και με τεχνολογικές μεθόδους.



ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - 30/10/2005