Η συνέχεια του αντιαμερικανισμού...

[_Divine_Sinner_]

Του Πάσχου Μανδραβέλη

Ενα από τα βασικά προβλήματα της χώρας είναι ότι πρέπει διαρκώς να ξαναγυρίζουμε στα βασικά, στο «ένα συν ένα ίσον δύο», που μαθαίναμε στο δημοτικό. Εχουμε, λοιπόν, και λέμε: ένας νεκρός συν ένας νεκρός, ίσον δύο νεκροί· ένας Aμερικανός νεκρός συν ένας Ιρακινός νεκρός δεν μας κάνει μηδέν νεκρούς, ισούται πάλι με δύο νεκρούς ανθρώπους. Με βάση, λοιπόν, την απλή πρόσθεση, οι 22 νεκροί στο Αφγανιστάν, οι 42 στο Ιράκ και οι τρεις στις ΗΠΑ μάς κάνουν 66 νεκρούς ανθρώπους. Ούτε ένας λιγότερος. Μπορούν όμως να γίνουν περισσότεροι όταν η μισαλλοδοξία αφαιρεί από τα θύματα την ανθρώπινη υπόσταση που είχαν και προσθέτει την εθνικότητα, τη θρησκεία, την πολιτική θέση κι άλλες επίκτητες ιδιότητες που είχαν κατά τη διάρκεια του βίου τους.

Ευτυχώς αυτή τη φορά δεν υπήρξαν χοντροκοπιές -τις κατέγραψε ο κ. Μανώλης Βασιλάκης στο βιβλίο του «Καλά να πάθουν. Η ελληνική κοινή γνώμη μετά την 11η Σεπτεμβρίου», (εκδ. Γνώσεις)- όπως αυτές Eλλήνων θεατρικών συγγραφέων που ένας δήλωνε «Εγώ αισθάνθηκα υπέροχα! Ηθελα να βιντεοσκοπήσω τα δύο αεροπλάνα να περνούν μέσα από τους Πύργους, όποτε ήμουν θλιμμένος να τα βλέπω να ευχαριστιέμαι» και ο άλλος ρωτούσε «Υπάρχει ΑΘΩΟΣ λαός; Υπάρχουν ΑΘΩΑ θύματα;». Κάποια απομεινάρια μόνο του άρρωστου αντιαμερικανισμού επιζούν για να δηλητηριάζουν την ατμόσφαιρα.

Αυτό σημαίνει ότι μάθαμε μετά την κατακραυγή για τις ζητωκραυγές της 11ης Σεπτεμβρίου; Πιθανώς η αποστροφή των Ελλήνων ομογενών στις ΗΠΑ (υπήρχαν 49 νεκροί ελληνικής καταγωγής στους Δίδυμους Πύργους) να μας δίδαξε κάτι. Ισως πάλι ο δηλητηριώδης αντιαμερικανισμός -προσοχή! όχι ο πολιτικός, αλλά ο πρωτόγονος- να είναι σε ύφεση. Χειρότερο θα είναι αν απλώς το μπόλι του μίσους γονιμοποιείται αλλού κι ας ελπίσουμε ότι δεν θα μάθουμε ποτέ πού...

Το θέμα είναι ότι αυτοί οι πρωτόγονοι «αντι-ισμοί» δεν ταιριάζουν σε μια κοινωνία με ελάχιστη πολιτική παιδεία. Είναι άλλο πράγμα η αντίθεση σε πολιτικές -καθένας μπορεί να διαφωνεί με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, την οικονομική πολιτική της Γερμανίας κ.λπ.- και άλλο πράγμα το τσουβάλιασμα ενός λαού με ταμπέλες, εξαιτίας της πολιτικής που ασκεί η ηγεσία του. Η έννοια της συλλογικής ευθύνης είναι το θεμέλιο του ρατσισμού. Η χαρά ή οι πανηγυρισμοί για το κακό που έπαθαν πολίτες άλλων χωρών είναι φασισμός εν τη γενέσει του.

Γράφαμε και παλιότερα (13.4.2003) ότι «το πρόβλημα στην Ελλάδα δεν είναι ο αντιαμερικανισμός. Αυτός υπήρχε στην Αριστερά μετά τον Εμφύλιο, εμπότισε το Κέντρο στη χούντα και τη Δεξιά με το Κυπριακό. Αυτός ο αντιαμερικανισμός ήταν πολιτικός. Είχε θεωρητικές βάσεις, είχε μνήμες και, κυρίως, είχε λογική συνοχή. Ηταν ένα νοητικό οικοδόμημα που εξηγούσε την πραγματικότητα με όρους “καπιταλιστικής επέκτασης” και “ιμπεριαλισμού”. Ανεξαρτήτως αν αυτή η ανάγνωση ήταν ορθή ή λανθασμένη, ο προηγούμενος αντιαμερικανισμός ήταν συνεκτικός. Βασιζόταν στον ορθό λόγο... Ο νέος αντιαμερικανισμός αδιαφορεί και για την πραγματικότητα και τον ορθό λόγο. Αποκτά πλέον εκφάνσεις αντιδυτικισμού – όχι πολιτικού, αλλά βαθύτατα φιλοσοφικού». Το αυτό ισχύει και για τον «αντιγερμανισμό» που μοιάζει να γίνεται της μόδας εσχάτως.

[Illuminus]

Tα ίδια θα μπορούσα να πω και για τον "αντι-ελληνισμό" που καλλιεργείται στους Ευρωπαίους. Βέβαια, δε μπορώ να καταλάβω με τί στοιχεία μιλάει... Του κύκλου του; Ποιος είναι αυτός ο νέος Αντι-αμερικανισμός; Εγώ δε θυμάμαι κάποιον που να χάρηκε με τους Δίδυμους Πύργους. Ως ιμπεριαλιστικό το είδα και σαν αποτέλεσμα ασκηθείσας αδικίας [εξωτερικό] και επιβολής αστυνομικού κράτους [εσωτερικό ΗΠΑ] (με το τότε μυαλό μου). Όπως βέβαια δεν ξέρω και τι ποσοστό Ευρωπαίων ξέρει τι πραγματικά συμβαίνει. Δε βλέπει ότι επίσης ήμαστε σε εποχή που φαίνονται οι πραγματικοί υποκινητές γιατί πολύ απλά έχουν ξεφτιλιστεί εντελώς και το παίζουν "όλα ή τίποτα" φανερά; Τα γεγονότα τρέχουν πιο γρήγορα από τις ιδεολογίες και ιδεοληψίες αφού τα εκτελούν πρώτα οι σχεδιαστές και δεν τα εκκολάπτουν οι δέκτες. Θέλω να πιστεύω ότι ως ανθρωπότητα λόγω εποχής και παρελθόντος είμαστε πιο κοντά σε ανατροπή παρά σε επανάληψη (και αφού θίγονται ζωτικά ζητήματα).

Μας λέει για πολιτικές αλλά δε μας λέει ποιος τις εφαρμόζει. Και ποιος τις επιτρέπει. Και ποιος κερδίζει. Λέει για αξίες αλλά δε λέει αν υπάρχει θέσφατος νόμος που να λέει ότι όλοι πιστεύουν στις ίδιες αξίες. Δηλαδή από την κάποια λογική στη ακύρωση της λογικής λόγω και χάριν ουδετερότητας και ανθρωπόφτιαχτων αξιών που μεταφράζονται κατά το δοκούν; Λυπάμαι τον Αμερικάνο στρατιώτη και λυπάμαι και τον Αφγανό. Αλλά ποιος καθορίζει τις ισορροπίες; Οι ... (συλλογικές) αξίες; Εμπορικές ή ηθικές; Σε τι ισορροπίες; (Αν και στην ουσία δεν υφίσταται ο διαχωρισμός των αξιών, αλλά ο διαχωρισμός των αριθμών/ποσοστών/ανθρώπων που τις φέρουν - Η αξία δεν έχει νόημα χωρίς φορέα και δεν υπάρχει χωρίς νοήμονα/ενσυνείδητο δημιουργό)

Αθώα θύματα υπάρχουν. Είναι άτομα. Κάνουν επιλογές αλλά εξαρτώνται και από τις δράσες άλλων. Αθώοι λαοί δεν ξέρω. Ίσως μειοψηφίες και πλειοψηφίες (συλλογικότητες). Πολύ απλά γιατί είναι πολυσυλλεκτικοί. Αλλά η αναγνώριση της αθωότητας προϋποθέτει και κολλήματα και πιθανότητες και λάθη, όχι μόνο πονηρά συμφέροντα ή "σταθερά" γνωρίσματα. Κριτική σκέψη, παιδεία και γνώση για διαχωρισμό χρειάζεται.

Στο τσουβάλιασμα και την απαιδευσιά συμφωνώ. Στο κριτήριο μέτρησης της ευθύνης το χάνω... Και στο κάτω-κάτω τί να πεις όταν έχεις ένα σύστημα που τρέφει και θρέφεται από τέτοιες καταστάσεις;