Ορθογραφικά-Ετυμολογία

[Γκροτέσκος]

ΑρΕλα, αιγο αππω γειατρω τω ακουσσα, σαι αφτους να απεφθοινθις

[SeirioAstro]

Μπορεί κάποιος να μου εξηγήσει την διαφορά του ''Κατ' αρχήν'' με το ''Κατ' αρχάς'';

[ΕΛΛΟΓΟΣ]

Μπορεί κάποιος να μου εξηγήσει την διαφορά του ''Κατ' αρχήν'' με το ''Κατ' αρχάς'';

http://www.asxetos.gr/article.aspx?i=1168

[Casandra]

Μπορεί κάποιος να μου εξηγήσει την διαφορά του ''Κατ' αρχήν'' με το ''Κατ' αρχάς'';

κατ' αρχάς = αρχικά, πρώτα - πρώτα. Π.χ. Κατ' αρχάς θα πρέπει να συμφωνήσουμε αν θέλουμε να πάμε σινεμά.

κατ' αρχήν = χωρις καμια ουσιώδη αντίρρηση. Π.χ. Κατ' αρχήν θα μιλήσω για τα είδη της ροκ μουσικής. Μετά θα μιλήσω για τις υποδιαιρέσεις της.

[ArELa]

Σωστός ο asxetos gr που μας παρέπεμψε ο Ενλογος.

Και βάζω την ουσία αυτού που λέει:

- κατ’ αρχάς: στην αρχή, αρχικά, πρώτα-πρώτα (έχει χρονική σημασία)

- κατ’ αρχήν: στα βασικά σημεία, στην αρχή του πράγματος, δηλαδή στη βάση του, στις γενικές του γραμμές, στη γενική φιλοσοφία

[ArELa]

ΑρΕλα, αιγο αππω γειατρω τω ακουσσα, σαι αφτους να απεφθοινθις

Γιααααααχ μη γράφεις βρε σ'αυτό το τόπικ έτσι!

Χειρουργός ή χειρούργος: Το σωστό είναι το οξύτονο χειρουργός (λέξη αρχαία), αφού όλα τα σύνθετα σε –ουργός (< -ο-εργός) τονίζονται στην λήγουσα: δημι-ουργός, οπλ-ουργός, ξυλ-ουργός, μηχαν-ουργός, πυροτεχν-ουργός, υπ-ουργός, σιδηρ-ουργός, μουσ-ουργός, υφαντ-ουργός, αυτ-ουργός, θαυματ-ουργός, δραματ-ουργός, λειτ-ουργός, στιχ-ουργός κ.ά. Σε –ούργος (παροξύτονα) σχηματίσθηκαν ΜΟΝΟ τα (κακόσημα) κακούργος και πανούργος και, κατ’ αυτά, το νεότερο ραδιούργος. Άρα χειρουργός και όχι χειρούργος.
Ας σημειωθεί ότι η λέξη χειρουργός, προτού φτάσει να σημαίνει «τον γιατρό που επεμβαίνει χειρουργικώς» (από τον 1ο αιώνα μ.Χ.), σήμαινε «τον εργαζόμενο με τα χέρια, χειρωνακτικά», τον τεχνίτη και τον καλλιτέχνη.
Από το λεξικό «Μπαμπινιώτη» σελίδα 1970

Αν και τον Μπαμπινιώτη δεν τον έχω σε τεράαααστια εκτίμηση, ας πούμε ότι πείθομαι. Κι αφού πείθομαι, λέω να πάψω να λέω "υπουργός" και να το κάνω υπούργος! Συμφωνείτε;


To "μούργος" , "σπούργος" και το όνομα Λυκούργος δε μας λέει βέβαια ο κ. Μπαμπινιώτης αν κατατάσσεται στα κακόσημα...

[SeirioAstro]

Ευχαριστώ πολύ παιδιά!

[Apomakros]

Κατ’ αρχήν ή κατ’ αρχάς;

["Ουρανία Κατσαμάκα - Φιλόλογος"
Σάββατο, 20 Αυγούστου 2005]

Η απάντηση του "άσχετου" στο λινκ που παρέθεσε ο Ένλογος, δεν με βρίσκει σύμφωνο.

Κατ' αρχήν, η απάντηση είναι κάποιας φιλολόγου ονόματι Ουρανίας Κατσαμάκα, η οποία βεβαίως δικαιούται ως ειδικός να έχει άποψη.

Περαιτέρω, νομίζω ότι αντιφάσκει λέγοντας ότι:

Γενικά, όταν νιώθουμε ότι θα ακολουθήσει απαρίθμηση κάποιων στοιχείων, ή όταν θέλουμε να τονίσουμε το αρχικό στάδιο μιας κατάστασης, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το κατ’ αρχάς.

Ενώ πιο πάνω η ίδια επεξηγεί ότι: - κατ’ αρχήν: στα βασικά σημεία, στην αρχή του πράγματος, δηλαδή στη βάση του, στις γενικές του γραμμές, στη γενική φιλοσοφία.



Nομίζω πως η αρχή του πράγματος ή των πραγμάτων είναι μια και όχι πολλές (με την χρονική έννοια της απαρχής των γεγονότων/πραγμάτων)

Οι αρχές βεβαίως είναι πολλές, αλλά όταν χρησιμοποιούμε την φράση για την χρονική παράθεση γεγονότων, επιχειρημάτων κλπ τότε η αρχή είναι μια.

Προσωπικά, στον γραπτό λόγο, επειδή συνηθίζω να παραθέτω σε πολλά δικόγραφα κάποιο ιστορικό (χρονική παράθεση γεγονότων) ή κάποια σειρά επιχειρημάτων, χρησιμοποιώ το κατ' αρχήν και όχι το κατ' αρχάς.


(Θα ήθελα ν' ακούσω και την άποψη του αγαπητού μας Μέλιου)

[ΕΛΛΟΓΟΣ]

Κατ’ αρχήν ή κατ’ αρχάς;

["Ουρανία Κατσαμάκα - Φιλόλογος"
Σάββατο, 20 Αυγούστου 2005]

Η απάντηση του "άσχετου" στο λινκ που παρέθεσε ο Ένλογος, δεν με βρίσκει σύμφωνο.

Εγώ έτσι κι αλλιώς ιδέα δεν έχω περί του συγκεκριμένου θέματος γι' αυτο παρέθεσα σύνδεσμο.

(για την ονομασία του συνδέσμου δε, ουδεμία ευθύνη φέρω και η πρόθεσή μου ήταν καθαρά πληροφοριακή)

Κατ'αρχάς πρώτα πρώτα, αρχικά: ~ πρέπει να σας συστηθώ||~ υπάρχει το εξής πρόβλημα

Κατ'αρχήν στα βασικά σημεία, στη γενική φιλοσοφία (που διέπει ένα κείμενο): η ~ ψήφιση του νομοσχεδίου|| συμφωνώ ~, έχω όμως και ορισμένες επιφυλάξεις

Πηγή: Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας (Γ. Μπαμπινιώτης)

Ενώ πιο πάνω η ίδια επεξηγεί ότι: - κατ’ αρχήν: στα βασικά σημεία, στην αρχή του πράγματος, δηλαδή στη βάση του, στις γενικές του γραμμές, στη γενική φιλοσοφία.

Με το "δηλαδή" επεξηγεί πως με τη λέξη "αρχή" εννούμε (ή θα έπρεπε να εννοούμε) "βάση" χρησιμοποιώντας τη συγκεκριμένη έκφραση.

[ArELa]

Εγώ έτσι κι αλλιώς ιδέα δεν έχω περί του συγκεκριμένου θέματος γι' αυτο παρέθεσα σύνδεσμο.

(για την ονομασία του συνδέσμου δε, ουδεμία ευθύνη φέρω και η πρόθεσή μου ήταν καθαρά πληροφοριακή)

Kαλά έκανες και τον παρέθεσες. Κατά την άποψή μου, σωστά τα λέει. Ό Άλλο το "επί της αρχής" κατ'αρχήν, κι άλλο το χρονικό (προταιρεότητα) κατ'αρχάς. Όσο για τον συνδεσμο, μη σε ξεγελάει η ονομασία του φόρουμ. Συχνά έχω βρει διάφορα χρήσιμα και σωστά σ'εκείνο το χώρο.

[ΕΛΛΟΓΟΣ]

Πάντως το επιχείρημα του Απόμακρου περί της μοναδικότητας της χρονικής αρχής ακόμα με προβληματίζει.
Το μόνο παράδειγμα που βρήκα (στον Μπαμπινιώτη και αυτό) με τη χρήση της λέξης "αρχή" στον πληθυντικό (χρονικά) είναι όταν λέμε "αρχές Αυγούστου".

[Apomakros]

Άλλο το "επί της αρχής" κατ'αρχήν, κι άλλο το χρονικό (προταιρεότητα) κατ'αρχάς

Το "επί της αρχής" γιατί το ανακατεύεις; Δεν τίθεται ζήτημα γι' αυτό.


Μιλάμε για το "κατ' αρχήν" και το "κατ' αρχάς"

(υπό την χρονική και μόνο έννοια των ανωτέρω)

Δεν έπιασες τον προβληματισμό ξανθιά. Ο Ένλογος κατάλαβε τι εννοούσα.

Όσο για τον σύνδεσμο, φυσικά και καλώς παρατέθηκε, άλλωστε είναι γνωστός και χρήσιμος και ούτε ξεγελάει κανέναν ο τίτλος του.



(ο προβληματισμός παραμένει λοιπόν)

[ArELa]

Το κατ'αρχήν ερμηνεύω ως φράση που σημαίνει "επί της αρχής" (κάποιου ζητήματος) και έτσι προσπαθώ να το χρησιμοποιώ. Γιατί να μην το ανακατεύω λοιπόν?

Το κατ'αρχάς το ερμηνεύω ως φράση που θέτει προτεραιότητα (χρονικά όπως είπα). Τι δεν καταλαβαίνεις απ'τη σκέψη μου?

Αν διαφωνείς μ'αυτήν, σεβαστό. Όμως θέλω να'μαστε ξεκάθαροι πως την καταλαβαίνεις.

Κατά τα λοιπά, προφανώς δεν έπιασα τον προβληματισμό, αλλά προσωπικά δεν έχω και κανέναν.

[Apomakros]

Τι δεν καταλαβαίνεις απ'τη σκέψη μου?

Καταλαβαίνω τη σκέψη σου, εσύ δεν καταλαβαίνεις τη δική μου.

Σαν τροπικό το "κατ' αρχήν" δηλώνει αυτό που λες, το "επί της αρχής". Καμιά αντίρρηση. Αλλά δεν είναι αυτό που ρώτησα.

Για το "κατ' αρχήν" σαν χρονικό ρωτάω.


(επειδή όπως είπα και πιο πάνω, το χρησιμοποιώ συχνά με την χρονική έννοια και θέλω να ξέρω αν είναι σωστό ή λάθος)

[ArELa]

Κατά την ταπεινή μου άποψη και μέχρις εκεί που φτάνει η γνώση μου, είναι λάθος, αλλά η αλήθεια είναι ότι κι εγώ το'χω χρησιμοποιήσει χρονικά πάνω στη βιασύνη/αφηρημάδα μου.


Αυτό που δεν έκανα ποτέ και βγάζω φλύκταινες όταν το ακούω είναι το "απο" ανέκαθεν!

Έλεος χριστιανοί, εθνικοί, βουδιστές και μουσουλμάνοι! Δεν παίρνει πρόθεση με τίποτα λέμε!

[Apomakros]

Κατά την ταπεινή μου άποψη και μέχρις εκεί που φτάνει η γνώση μου, είναι λάθος, αλλά η αλήθεια είναι ότι κι εγώ το'χω χρησιμοποιήσει χρονικά πάνω στη βιασύνη/αφηρημάδα μου.

Ε, όχι και ταπεινή η γνώμη σου. Δεν θα το 'λεγα. Μπορεί εσύ όπως λες να το'χεις χρησιμοποιήσει ως χρονικό στη βιασύνη σου, αλλά εγώ που το χρησιμοποιώ εσκεμμένα και πιθανώς λαθεμένα ως χρονικό, τι να πω ;

Για το "από ανέκαθεν" βγάζω φλύκταινες παρομοίως. Ανέκαθεν πατριώτες !!!

Παρεμπιπτόντως (παρεμπίπτουσα αγωγή)

Επίσης: Διά του λόγου το ασφαλές (όχι δια του λόγου το αληθές)


(Σ' ακούω μακρόθεν και όχι εκ του μακρόθεν)

[ArELa]

Παρεμπιπτόντως (παρεμπίπτουσα αγωγή)

Αυτό το'ξερα. (παρά-εμπίπτω) και είναι τραγικό το πόσοι "παραλείπουν" το "μ" και το κάνουν παρε-πιπτόντως

Επίσης: Διά του λόγου το ασφαλές (όχι δια του λόγου το αληθές)

Αυτό δεν το'ξερα!
(αλλά γιατί είναι λάθος το "του λόγου το αληθές;" )

Τι να πούμε και για τη φρίκη του "πνέει τα ολίσθια" που είναι ικανό να ιδρώσει και πεθαμένο? Πνέει τα λοίσθια χρυσέ μου, τα λοίσθια! Αμάν πια!


Α, και επί τη ευκαιρία: Τι στο διάβολο είναι το βούλευμα?? ετυμολογικά σημαίνει "θέλημα" θα υποθέσω. Στη νομική ορολογία τι στον κόρακα σημαίνει?
(Κάποτε κάτι είχαμε πει, αλλά δεν το'χα πιάσει. Καν'το μου λιανά καλό μου, εσύ...ξέρεις! )

[Apomakros]

Α, και επί τη ευκαιρία: Τι στο διάβολο είναι το βούλευμα?? ετυμολογικά σημαίνει "θέλημα" θα υποθέσω. Στη νομική ορολογία τι στον κόρακα σημαίνει?

Βούλευμα (πληθ. βουλεύματα) λέγεται η απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου, δηλαδή του Συμβουλίου των δικαστών σε μυστική διάσκεψη. Με το απαλλακτικό βούλευμα ο κατηγορούμενος απαλλάσσεται της κατηγορίας, ενώ με το παραπεμπτικό βούλευμα παραπέμπεται να δικαστεί στο ακροατήριο.

Μια ποινική δίκη δεν σημαίνει μόνο διαδικασία στο ακροατήριο. Υπάρχει και η διαδικασία ενώπιον των Δικαστικών Συμβουλίων όπου αντί για απόφαση έχουμε βούλευμα.

(αλλά γιατί είναι λάθος το "του λόγου το αληθές;" )

Αντί απαντήσεως και προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού, παραθέτω το έξοχο κείμενο ενός καλού φίλου:

Η καθιερωμένη λοιπόν φράση "δια του λόγου το ασφαλές" προέρχεται από το απολυτίκιο της βάπτισης του Χριστού. Μα ποιας βάπτισης; Υπήρξε ο Χριστός; Υπάρχει ο Χριστός; Όσο υπάρχει ο Κομφούκιος, ο Βούδας και ο Μωάμεθ υπάρχει και ο Χριστός. Όσο υπήρξε ο Ζευς, ο Γιουκουλουνγκούλου, ο Χνουμ, υπήρξε και ο Χριστός.

Οι Μαορί, οι ιθαγενείς της Νέας Ζηλανδίας λένε πως από τον Ράνγκι (τον Ουρανό) και την Πάπα (τη Γη) προήλθαν όλα τα πράγματα. Από την άλλη οι λαοί του Μαλί, στη Δυτική Αφρική, πιο "προχώ", πίστευαν ότι το Σύμπαν όσο και οι άνθρωποι δημιουργήθηκαν από μία πρωταρχική δόνηση που προχωρούσε ελικοειδώς από το σημείο εκκίνησης της και κατά την εξέλιξη της πορείας της ολοκλήρωνε το δημιουργικό της έργο. Δια του λόγου το ασφαλές λοιπόν όλοι οι άνθρωποι έχουν "πεποίθησιν".

Και αυτός φυσικά που δηλώνει πως ο Θεός δεν υπάρχει και πως είναι δημιούργημα των ανθρώπων που θέλουν να πιστεύουν ότι θα συνεχίσουν να ζουν μετά το θάνατο. Δεν είναι όμως υπέροχο; Οι άνθρωποι όπου γης πάντα έκτιζαν ολόκληρα οικοδομήματα πάνω σε ψέματα και μετά τα πίστευαν ως τη μία και μοναδική αλήθεια.

Δια του λόγου το ασφαλές λοιπόν ο Ρούσβελτ είχε πει πως ο κορυφαίος στόχος για το μέλλον του ανθρώπου μπορεί να συνοψιστεί σε μία και μόνο λέξη: "Ασφάλεια". Και δεν μιλούσε ο άνθρωπος μόνο για φυσική ασφάλεια αλλά και για μια κοινωνικο-οικονομικο-ηθική ασφάλεια.

Έτσι είναι λοιπόν, για να μπορούμε με γεμάτο στομάχι να λέμε: Το Θεό δεν τον χρειάζομαι. Έχω τη συνείδηση μου, τις κρίσεις των άλλων για μένα και αυτό μου αρκεί για να ζήσω. Θα πρέπει όμως ο άνθρωπος να μην πεινάω γιατί η πείνα οδηγεί τους ανθρώπους στην παραγωγή δικτατοριών.

Και μετά ξέχνα το "'Δια του λόγου το ασφαλές". Μετά η ελευθερία του λόγου, του Τύπου, της θρησκείας, πάπαλα! Έτσι όσο κι αν χτυπιέται ο φίλος μου ο Τάκης, ως άλλος Καζαντζάκης πως δεν πιστεύει τίποτε, δεν φοβάται τίποτα άρα είναι ελεύθερος. Καλά κρασιά.

Η αληθινή ατομική ελευθερία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς οικονομική ασφάλεια και ανεξαρτησία. Δια του λόγου το ασφαλές λοιπόν...

(ΚΕΙΜΕΝΟ: ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΟΥΜΠΙΟΣ)





Πηγές: Απόμακρος

[ΑΙΘΕΡΟΔΡΟΜΟΣ]

Ὅπως καὶ τὸ χωριάτικο δημῶδες "ποῦθε ἔρθατε" εἶναι τὸ σωστό καί ὄχι τὸ "ἀπὸ ποῦθε" ποὺ λένε μερικοί, καθὼς ποῦθε=πόθεν=ἀπὸ πού, ὅπως καί τό "κεῖθε κατάγομαι" καί ὄχι "ἀπὸ κεῖθε".

Οἱ προφορές τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας εἶναι ἀνεκτίμητος θησαυρός καθὼς σώζουν στοιχεῖα τῆς Ἑλληνικῆς ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὴν προ-κατακλυσμιαῖα περίοδο τῶν Πελασγῶν.

Τό Υ προὐφέρετο παχύ, κάτι μεταξὺ Ι και ΟΥ (ὅπως το u με τα umlaut στα Γερμανικά), πχ ΧΟΥΔΩΡ=ὝΔΩΡ. Αὐτὰ ποὺ λένε οἱ γέροι στα χωριά ΤΡΟΥΠΑ, ΜΠΟΥΡΑ στην οὐσία εἶναι ὀρθώτερα ἀπό τα "πρωτευουσιάνικα".

[ArELa]

Όπως και το ανέκαθεν και όχι θεέ μου κι έλεος "από" ανέκαθεν!

[Lykaina]

Η κοινή ετυμολογική ρίζα των λέξεων δείχνει ότι έχουν ταυτόσημη έννοια τελικά.

Ας μην παίζουμε όμως με τις λέξεις...

Είτε πίστη το ονόμασουμε είτε πεποίθηση, το γεγονός ότι δεν ξέρουμε τι είναι ακριβώς η ψυχή και τι συμβαίνει ακριβώς μετά τον θάνατο, παραμένει.

[Apomakros]

Ας μην παίζουμε όμως με τις λέξεις...

Κανείς δεν παίζει με τις λέξεις εδώ. Με τις λέξεις μπορείς να κάνεις λογοπαίγνια ή να παίζεις σε άλλες περιπτώσεις.

Αλλά σε θέματα αναζήτησης της αλήθειας, που άπτονται των θρησκειών και της μεταφυσικής, το να υποστηρίζεις ότι πίστη και πεποίθηση έχουν κοινή ρίζα και άρα είναι ταυτόσημα, είναι μάλλον αστείο.


(Στην καθομιλουμένη μπορεί για σένα να είναι το ίδιο, αλλά δεν είναι έτσι όπως τα βλέπεις)

[ArELa]

Είτε πίστη το ονόμασουμε είτε πεποίθηση, το γεγονός ότι δεν ξέρουμε τι είναι ακριβώς η ψυχή και τι συμβαίνει ακριβώς μετά τον θάνατο, παραμένει.

To ότι ΕΣΥ δεν γνωρίζεις δεν σημαίνει πως δεν γνωρίζουν ΟΛΟΙ. Σου έχω ένα νέο. Δεν είσαι το παράγωνο -ούτε ο απόλυτος κάτοχος της γνώσης στον πλανήτη. Υπάρχουν δηλαδή και γνώσεις που δεν έχεις κατακτήσει, οπότε καλό θα είναι να μη μιλάς για λογαριασμό ΟΛΩΝ.

Η κοινή ετυμολογική ρίζα των λέξεων δείχνει ότι έχουν ταυτόσημη έννοια τελικά.

κοινή ετυμολογική ρίζα στο "πιστεύω" και το "πείθομαι"?
Αν είναι έτσι, τα ελληνικά μου χρήζουν σημαντικής βελτίωσης, αλλά οκ όσο ζω μαθαίνω.
Αν δεν είναι, την έχουμε χάσει τη μπάλα διαλεκτικά, για να βγάλουμε πέρα κάποια πρεμούρα μας να αποδείξουμε τα δικά μας ως σωστά.

Μάλλον θα πρέπει να καλέσω και τον γλωσσολόγο-φιλόλογό μας να δώσει τους προσδιορισμούς.

Νομίζω πως περιγράφεις την προσωπική πεποίθηση Βάσω.
Υπάρχει και η πεποίθηση κατά τον ορισμό του Κάντ (Γνώμη, Γνώση, Πίστη), όταν δηλαδή η πεποίθηση είναι γενική όπου έχουμε και γενική παραδοχή.

Καρίπη, δε με αφορά (σ'αυτό το διάλογο τουλάδχιστον) ο ορισμός του Καντ. Εγώ ελληνικά μιλούσα κι όχι γερμανικά. Ναι, περιγράφω προσωπική πεποίθηση, αλλά αυτό δεν έχει τη σημασία και βαρύτητα που έχει το παράδειγμα που προσπάθησα να δώσω.
Δεν κατάλαβες τι είπα και διαπραγματευεσαι τη σκέψη μου εντελώς έξω απ'τη λογική μου, οπότε δεν θα επεκταθώ σ'αυτά που θέτεις.

[karipis]

πεποίθησις-εως: η, εμπιστοσύνη θάρρος.
2 πίστις, βάσιμος ελπίς.
3 αι πεποιθήσεις (τινός), αι ιδέαι, ας πιστεύει τις.
__________________________________________

...το δε πεπιθήσω γίνεται από του πιθώ πιθήσω' και κατά αναδιπλασιασμόν.
____________________________________________

...τόλμη, θάρρος που πηγάζει από την πίστη σε κάτι ή από την βεβαιότητα για κάτι ....
2 καθετί που πιστεύει ή φρονεί κανείς, φρόνημα, ιδέα, αντίληψη, δοξασία ...
Ετυμολ. παρακ. πέποιθα του πείθω+κατάλ. -σις.



Μάχου υπέρ αληθείας και αναζητήσεως ...μόνος σου όμως γιατί εγώ είμαι ζηλωτής.




Σημείωση: Βάσω σου ζητώ συγνώμη, απλώς είδα ελληνικά και είπα ν' ανοίξω ένα λεξικό για να καταλάβω τι λέτε. Δεν θα ξαναγίνει.

[ArELa]

Αναμένω τον Μέλιο να τοποθετηθεί. Έχει ειδοποιηθεί.
Καλό θα είναι να μας πεις και την πηγή της ετυμολογικής σου ανάλυσης Τάσο.