ΠΕΡΙ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΒΛΑΧΩΝ
Δημοσιεύτηκε: Παρ 26 Ιουν 2009, 23:19
Η Ελλάς υπετάχθη εις τους Ρωμαίους από το 146 πΧ. Τα ελληνικά έγιναν επίσημη γλώσσα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας επί Ηρακλείου, τον 7ον αι. μΧ, επτά δηλαδή αιώνες ύστερον. Ο Ιωάννης Λυδός, σύγχρονος του αυτοκράτορος Ιουστινιανού (527-565), αναφέρει εκτεταμένη χρήση των λατινικών ανάμεσα στους Έλληνες και δη για δημόσιους σκοπούς. Αν υποτεθεί ότι οι Βλάχοι κατήλθον νοτιώτερα λόγωι πιέσεως από Σλαύους εισβολείς κατά τον 7ο αι. μ.Χ., τότε μπορούμε να φαντασθούμε πως η αρχική τους διαμονή ήτο η ευρυτέρα περιοχή της Βορείου Ελλάδος και έτι βορειότερα. Η γλώσσα τους μαρτυρεί ότι υπάρχουν λατινικές επιδράσεις. Ωστόσο, λείπουν οι δακικές επιδράσεις που έχει η ρουμανική, και αυτό σημαίνει πως δύσκολα θα κατήλθον από την περιοχή της Ρουμανίας, χωρίς αυτό να αποκλείει την ύπαρξιν άλλων λατινόφωνων πληθυσμών ομοίων με τους Βλάχους. Εξάλλου, είναι γνωστόν ότι η Βαλκανική εχωρίζετο σε λατινόφωνους και ελληνόφωνους με βάση μια νοητή γραμμή που σήμερα ταυτίζεται με την γραμμή Jirečcec. Να σημειώσουμε εδώ, αναφερόμενοι σε Σλαύους, ότι δεν έχουν καμμία σχέσιν με αυτούς οι Βλάχοι, τουλάχιστον εθνολογικά. Εξάλλου μια εκ των προταθεισών ετυμολογιών για το όνομα «Βλάχος» είναι το παλαιοσλαυικόν Vlach που σημαίνει «ξένος». Δύσκολα να είναι κάτι σλαυικόν και ξένον συνάμα.
Το όνομα «Βλάχοι» αναφέρεται το πρώτον από τον βυζαντινό Γεώργιο Κεδρηνό κατά το 976, ο οποίος έγραψε πως ο αδελφός του μετέπειτα Βουλγάρου αυτοκράτορα Σαμουήλ εφονέυθη το 976 από ‘οδίτες Βλάχους’ μεταξύ Καστοριάς και Πρεσπών . Στοιχεία εκ του Αγίου Ορους δείχνουν πως υφίσταντο Βλάχοι εις την Χαλκικιδήν κατά το 1000 μ.Χ,. Ο Κεκαυμένος εις το «Στρατηγικόν» του περιέγραψε πολεμοχαρείς Βλάχους γύρω από τα Τρίκαλα και την Λάρισσα, που κατά την γνώμην του ήσαν «Δακοί και Βέσσοι» (θρακικά φύλα) οι οποίοι είχαν διωχθεί από τις περιοχές του Σαύου και του Δουνάβεως λόγωι ληστειών. Η δε Άννα Κομνηνή κάνει λόγον εκτεταμένα για Βλάχους της Θεσσαλίας, των οποίων ο έγκριτος Πουδίλος έτρεξε νύχτα και ειδοποίησε τον Αλέξιο Κομνηνό πως οι Κουμάνοι πέρασαν τον Δούναβιν. Ο περιηγητής του 12ου αιώνος Βενιαμίν Τουντέλης επεσκέφθη την Θεσσαλία το 1173 και ανέφερε ότι οι Βλάχοι κατέβαιναν από τα βουνά σαν ελάφια, εληίζοντο, ήσαν ανίκητοι, και δεν είχαν «μπέσα».
Το 1183 οι Βλάχοι της Θεσσαλίας επαναστάτησαν κατά της βαριάς φορολογίας που επέβαλε ο Ισαάκιος Αγγελος για τον γάμον της θυγατρός του και δημιούργησαν το βλαχοβουλγαρικό κράτος των Ασανιδών. Ο Ιωάννης Ασάν απεκάλεσε εαυτόν λατινιστί «Imperator omnium Bulgarorum et Blacorum». Όταν πέρασε από τον χώρο ο Φρειδερίκος Βαρβαρόσα, ο Ιωάννης Ασάν ανεφέρετο ως «αυτοκράτορας των Βλάχων και πλείστων Βουλγάρων», «αυτοκράτορας Βλάχων και Κουμάνων» ή «αυτοκράτορας των Βλάχων και Ελλήνων».
Εκ των άνω φαίνεται ότι εις την περιοχήν τουλάχιστον που σχετίζεται με την Βόρεια Ελλάδα, αλλά και την Βουλγαρίαν και την χώραν των Κουμάνων το βλάχικον στοιχείον ήτο παρόν. Ήσαν ορεσίβιοι και ενίοτε επεδίδοντο εις ληιστρικάς επιδρομάς. Φαίνεται πως είλκαν την καταγωγήν τους από τους αυτόχθονες κατοίκους της Νοτίου Βαλκανικής και προφανώς ωμίλουν λατινογενή διάλεκτον.
Μετά την πτώσιν της βυζαντινής αυτοκρατορίας, οι Οθωμανοί εθεώρησαν τους Ελληνες και τους Βλάχους ένα μιλέτι (ως το 1905), αν και κάποιες πρώιμες αναφορές κάνουν διάκριση μεταξύ τους.
Οι Βλάχοι, κατά την γνώμην μου, είναι παλαιοί κάτοικοι της Βαλκανικής, πιθανότατα Θρακικής καταγωγής, οπωσδήποτε πελασγικής καταγωγής (Βλάχοι < Φελάχοι < Πελασγοί), οι οποίοι εκλατινίστηκαν, επιμένοντας όμως στις ιδιαίτερες καταβολές τους. Σχετίζονται με τους Σαρακατσάνους, για τους οποίους ο Α. Πουλιανός γράφει ότι κατάγονται ανθρωπολογικά από την Παλαιολιθική Εποχή και είναι οι παλαιότεροι κάτοικοι της Ευρώπης.
Επ’ ίσης δύναται να συνδέονται και με τους σημερινούς Πομάκους (Απομάχους) που κι αυτοί είναι παλαιοί κάτοικοι της Βαλκανικής. Σήμερα οι Βλάχοι, όπως και οι Σαρακατσάνοι και οι Πομάκοι, είναι ένα αναπόσπαστον τμήμα του ελληνισμού και πάσα προσπάθεια να θεωρηθούν ως μειονότης πίπτει εις το κενόν.
Το όνομα «Βλάχοι» αναφέρεται το πρώτον από τον βυζαντινό Γεώργιο Κεδρηνό κατά το 976, ο οποίος έγραψε πως ο αδελφός του μετέπειτα Βουλγάρου αυτοκράτορα Σαμουήλ εφονέυθη το 976 από ‘οδίτες Βλάχους’ μεταξύ Καστοριάς και Πρεσπών . Στοιχεία εκ του Αγίου Ορους δείχνουν πως υφίσταντο Βλάχοι εις την Χαλκικιδήν κατά το 1000 μ.Χ,. Ο Κεκαυμένος εις το «Στρατηγικόν» του περιέγραψε πολεμοχαρείς Βλάχους γύρω από τα Τρίκαλα και την Λάρισσα, που κατά την γνώμην του ήσαν «Δακοί και Βέσσοι» (θρακικά φύλα) οι οποίοι είχαν διωχθεί από τις περιοχές του Σαύου και του Δουνάβεως λόγωι ληστειών. Η δε Άννα Κομνηνή κάνει λόγον εκτεταμένα για Βλάχους της Θεσσαλίας, των οποίων ο έγκριτος Πουδίλος έτρεξε νύχτα και ειδοποίησε τον Αλέξιο Κομνηνό πως οι Κουμάνοι πέρασαν τον Δούναβιν. Ο περιηγητής του 12ου αιώνος Βενιαμίν Τουντέλης επεσκέφθη την Θεσσαλία το 1173 και ανέφερε ότι οι Βλάχοι κατέβαιναν από τα βουνά σαν ελάφια, εληίζοντο, ήσαν ανίκητοι, και δεν είχαν «μπέσα».
Το 1183 οι Βλάχοι της Θεσσαλίας επαναστάτησαν κατά της βαριάς φορολογίας που επέβαλε ο Ισαάκιος Αγγελος για τον γάμον της θυγατρός του και δημιούργησαν το βλαχοβουλγαρικό κράτος των Ασανιδών. Ο Ιωάννης Ασάν απεκάλεσε εαυτόν λατινιστί «Imperator omnium Bulgarorum et Blacorum». Όταν πέρασε από τον χώρο ο Φρειδερίκος Βαρβαρόσα, ο Ιωάννης Ασάν ανεφέρετο ως «αυτοκράτορας των Βλάχων και πλείστων Βουλγάρων», «αυτοκράτορας Βλάχων και Κουμάνων» ή «αυτοκράτορας των Βλάχων και Ελλήνων».
Εκ των άνω φαίνεται ότι εις την περιοχήν τουλάχιστον που σχετίζεται με την Βόρεια Ελλάδα, αλλά και την Βουλγαρίαν και την χώραν των Κουμάνων το βλάχικον στοιχείον ήτο παρόν. Ήσαν ορεσίβιοι και ενίοτε επεδίδοντο εις ληιστρικάς επιδρομάς. Φαίνεται πως είλκαν την καταγωγήν τους από τους αυτόχθονες κατοίκους της Νοτίου Βαλκανικής και προφανώς ωμίλουν λατινογενή διάλεκτον.
Μετά την πτώσιν της βυζαντινής αυτοκρατορίας, οι Οθωμανοί εθεώρησαν τους Ελληνες και τους Βλάχους ένα μιλέτι (ως το 1905), αν και κάποιες πρώιμες αναφορές κάνουν διάκριση μεταξύ τους.
Οι Βλάχοι, κατά την γνώμην μου, είναι παλαιοί κάτοικοι της Βαλκανικής, πιθανότατα Θρακικής καταγωγής, οπωσδήποτε πελασγικής καταγωγής (Βλάχοι < Φελάχοι < Πελασγοί), οι οποίοι εκλατινίστηκαν, επιμένοντας όμως στις ιδιαίτερες καταβολές τους. Σχετίζονται με τους Σαρακατσάνους, για τους οποίους ο Α. Πουλιανός γράφει ότι κατάγονται ανθρωπολογικά από την Παλαιολιθική Εποχή και είναι οι παλαιότεροι κάτοικοι της Ευρώπης.
Επ’ ίσης δύναται να συνδέονται και με τους σημερινούς Πομάκους (Απομάχους) που κι αυτοί είναι παλαιοί κάτοικοι της Βαλκανικής. Σήμερα οι Βλάχοι, όπως και οι Σαρακατσάνοι και οι Πομάκοι, είναι ένα αναπόσπαστον τμήμα του ελληνισμού και πάσα προσπάθεια να θεωρηθούν ως μειονότης πίπτει εις το κενόν.