ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ !!!... Ξεφορτωθήκαμε τον Καραγκιόζη

[karipis]

πρόκειται για τον ίδιο πολιτισμό που γέννησε την Ελένη Λουκά, την Στέλλα Μπεζεντάκου, τον Βαλιανάτο και άλλους παρανοϊκούς τύπους... δεν είναι μόνο οι αρχαίοι ήρωες μέρος της πολιτισμικής μας ταυτότητας αλλά και πολλοί άλλοι.... υπάρχουν και σύγχρονοι.....

Τα καμώματα του Αχιλλέα και του Οδυσσέα τα γνωρίζει άραγε ο αρθρογράφος (μιας και το σοβάρεψε το Λιζόπω μ'); Μάλλον θα έμεινε μόνο στο ηρωϊκό κομμάτι και όχι στις λεπτομέρειες που έψαχναν τον Αχιλλέα στον ...γυναικωνίτη και τους 3-4 βασιλιάδες (Αχαιούς φυσικά) που έφαγε με δόλο ο Οδυσσέας.
Ο Καραγκιόζης απλώς επιβίωνε, αυτοί βασίλευαν κιόλας όμως (μιας και έγινε κουβέντα στο άρθρο για πολιτικούς αρχηγούς).

Η αρχαία ελληνική κοινωνία δεν ήταν τυχαίο που μεγαλούργησε.

Όχι φυσικά. Θάλασσες αίματος έχυναν οι πολίτες της, οι επιστήμονες, οι καλλιτέχνες και όλ' αυτά για κάποιους ηλίθιους που δεν ήξεραν ιστορία ή τα είχαν αρπάξει από τους εκάστοτε εχθρούς. Μάλιστα τα κοπρόσκυλα εκείνης της εποχής, όταν δεν είχαν πόλεμο με βάρβαρους, έβαζαν τους Έλληνες να σκοτώνονται μεταξύ τους (αλήθεια, ξέρει κανείς πόσον καιρό διήρκησε η μεγαλύτερη ανακωχή μεταξή ελλήνων στον αρχαίο κόσμο;; ).
Ραγιάδες και πουλημένα τομάρια είχε πάντοτε η Ελλάδα βλέπεις, αλλά θα πρέπει ν' ανοίξεις την ιστορία για να τα 'δεις και να μην μένεις στα συνθήματα από τα εξώφυλα των βιβλίων.

Ο Καραγκιόζης θέλει να δείχνει στα παιδιά των δουλοπάροικων Ραγιάδων πώς τα αντιλαμβάνεται το οθωμανικό σύστημα. Ο Καραγκιόζης είναι ένα κατασκευασμένο "θολό" είδωλο, για να βλέπουν οι φτωχοί την εικόνα τους όπως βολεύει το σύστημα και όχι όπως πραγματικά είναι. Γι' αυτόν τον λόγο είναι δύσμορφος και σχεδόν σακάτης. Δείχνει "φωναχτά" όχι μόνον ότι δεν θέλει ν' αγωνίζεται, αλλά και ότι δεν μπορεί ν' αγωνιστεί. Δείχνει ότι "συμφέρει" τους φτωχούς, που δήθεν είναι όμοιοί του, να τον μιμηθούν, για να "επιβιώσουν" στην καραγκιόζικη "ζούλα".

Από την μυθολογία ακόμη τα παραδείγματα των βασιλιάδων, πρωθυπουργών, αξιωματούχων, επωνύμων κ.λπ, βρίθουν από τύπους σαν αυτόν που περιγράφει το κείμενο. Βλέπεις, οι Άριοι των ελλήνων προτιμούσαν να κάνουν "αντίσταση" από τις Σεϋχέλες ή καίγοντας την Ελληνική σημαία στις πλατείες της Στοκχόλμης (να μην μιλήσω για Θεμιστοκλήδες, και τα ρέστα, από τους δε "κολλητούς"-πλουσιόπαιδα-αξιωματικούς του Αλεξάνδρου μόνο αυτοί που πρόλαβαν να πεθάνουν δεν τον πρόδοσαν). Ο φουκαράς ο κοσμάκης όμως που δεν είχε τέτοιες δυνατότητες για ...αντίσταση, με κάποιον τρόπο έπρεπε να επιβιώσει.

Ένας άνθρωπος, ο οποίος, ως "όρθιος", δικαιούνταν να είναι πανέμορφος και ρωμαλέος ως θεός.
Αυτά τα παιδιά αυτής της κοινωνίας είναι που έστησαν τις Θερμοπύλες και έχτισαν τους Παρθενώνες.

Μάλλον θα λες για τον Περικλή, αυτόν που έλαβε ως γυναίκα μια ιερόδουλο (μαγκιά του αλλά όχι καμάρι δικό μου), και μετά αφού πούλησε όλους τους συμμάχους και τους εκβίασε, έσφαξε τους Δηλίους και έκλεψε το κοινό ταμείο για να φτιάξει όλ' αυτά που περιγράφεις.
Για όποιους δεν γνωρίζουν πως έφτιαξαν κάποιοι ...δικαιωματικά "ωραίοι" τον Παρθενώνα.

Η επιβίωση του Καραγκιόζη στη σύγχρονη ελληνική παράδοση ήταν αυτή, η οποία διαιώνισε τους Ραγιάδες της οθωμανικής αυτοκρατορίας και στο σύγχρονο ελληνικό κράτος. Ο Καραγκιόζης έκανε μεγάλη ζημιά στον σύγχρονο ελληνισμό. Εξαιτίας του δεν έγινε η Ελλάδα ποτέ ένα σύγχρονο κράτος. Εξαιτίας του μεταφέρθηκε η "παθογένεια" της οθωμανικής αυτοκρατορίας στο ελληνικό εθνικό κράτος. Απλά, για να το καταλάβει κάποιος αυτό, θα πρέπει να γνωρίζει πώς λειτουργεί το σύστημα και οι μηχανισμοί παραγωγής προτύπων.

Δεν θα μείνω στον αλληγορικό τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεις τον σύγχρονο ραγιά Έλληνα γιατί από την αρχή ακόμη κάνεις ένα τεράστιο λάθος. Δεν μπορείς να ξεχωρίσεις αυτό που εννοούμε παράδοση ως επιστήμη, με τα πραγματικά βιώματα ενός λαού. Για να σου δώσω να καταλάβεις θα σου πω τα εξής παραδείγματα΄ ο τσάμικος είναι ελληνικός παραδοσιακός χορός, αν όμως λάβουμε υπ' όψιν την ονομασία του χορού και ποιούς λέμε τσάμηδες, τότε, όσοι τον χορεύουν είναι μουσουλμάνοι αλβανίζοντες και μεγάλοι προδότες της πατρίδος (ή έχουν πέσει θύματα προπαγάνδας των προηγούμενων). Κατά το ίδιο τρόπο ο Καραγκιόζης δεν είναι μια φιγούρα του ελληνικού/λαϊκού παραδοσιακού μας πολιτισμού, αλλά αν θα μας 'πει κάποιος στον δρόμο "άντε ρε καραγκιόζη" είμαστε ικανοί να τον σαπίσουμε στο ξύλο.
Και μόνο το παράδειγμα αυτό (άντε ρε καραγκιόζη) που είμαι σίγουρος πως ο αρθρογράφος το επανέλαβε δεκάδες φορές, αναιρεί την παπαριά που έχει 'πει ο ίδιος στο περί "συστήματος και μηχανισμούς παραγωγής προτύπων". Τόσο άσχετος...

Και για να κλείσω κιόλας επειδή βαριέμαι να εξηγώ τα αυτονόητα θα κάνω μια ρητορική ερώτηση.
Όταν λες ρε φίλε ότι τον χρησιμοποιούσαν σαν πρότυπο για να έχουν οι Έλληνες σκυμένο το κεφάλι, να νιώθουν υποτελείς και να την βγάζουν στην ζούλα τι εννοείς; Έχεις διαβάσει ή ακούσει καθόλου για τα δεινά του ελληνικού λαού στην τουρκοκρατία ή και στο '40; Ο παππούς σου όπως και ο δικός μου, πως νομίζεις ότι κατάφεραν να επιζήσουν, πουλώντας συνεχώς νταϊλίκια και τσαμπουκάδες;;
Τράβα παλλικάρι μ' να μάθεις πρώτα πόσοι από τους ήρωες του '21 δεν δούλεψαν πρώτα για τους Τούρκους πριν αρχίσουν τον Αγώνα και μετά έλα να μας ξαναπείς το ίδιο ποίημα.


...βλήμα.

[Divine Sinner]

Τα καμώματα του Αχιλλέα και του Οδυσσέα τα γνωρίζει άραγε ο αρθρογράφος (μιας και το σοβάρεψε το Λιζόπω μ'); Μάλλον θα έμεινε μόνο στο ηρωϊκό κομμάτι και όχι στις λεπτομέρειες που έψαχναν τον Αχιλλέα στον ...γυναικωνίτη και τους 3-4 βασιλιάδες (Αχαιούς φυσικά) που έφαγε με δόλο ο Οδυσσέας.
Ο Καραγκιόζης απλώς επιβίωνε, αυτοί βασίλευαν κιόλας όμως (μιας και έγινε κουβέντα στο άρθρο για πολιτικούς αρχηγούς).

Nαι παρ ολα αυτα υπηρχε κι ενα ηρωϊκο κομματι.
Πραματικα συγκρίνεις τον καραγκιόζη με τον αχιλλεα;

Δεν θα μείνω στον αλληγορικό τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεις τον σύγχρονο Έλληνα γιατί από την αρχή ακόμη κάνεις ένα τεράστιο λάθος. Δεν μπορείς να ξεχωρίσεις αυτό που εννοούμε παράδοση ως επιστήμη με τα πραγματικά βιώματα ενός λαού. Για να σου δώσω να καταλάβεις θα σου πω τα εξής παραδείγματα΄ ο τσάμικος είναι ελληνικός παραδοσιακός χορός, αν όμως λάβουμε υπ' όψιν την ονομασία του χορού τότε όσοι τον χορεύουν είναι μουσουλμάνοι αλβανίζοντες και μεγάλοι προδότες της πατρίδος. Κατά το ίδιο τρόπο ο Καραγκιόζης είναι μια φιγούρα του ελληνικού/λαϊκού παραδοσιακού μας πολιτισμού, αλλά θα μας 'πει κάποιος στον δρόμο "άντε ρε καραγκιόζη" είμαστε ικανοί να τον σαπίσουμε στο ξύλο.
Και μόνο το παράδειγμα αυτό (άντε ρε καραγκιόζη) ανερεί ότι παπαριά έχει 'πει ο αρθρογράφος περί "συστήματος και μηχανισμούς παραγωγής προτύπων". Ο άσχετος...

Ισως αν αυτο το αρθρο αν δημοσιευονταν πριν 50 χρονια να ειχε καποια λογικη.
Αλλα σημερα ο καραγκιοζης ειναι ηδη απαξιωμενος.
Απλα δημιουργει ενα θεμα εκ του μη-οντως

Και για να κλείσω κιόλας επειδή βαριέμαι να εξηγώ τα αυτονόητα θα κάνω μια ρητορική ερώτηση.
Όταν λες ρε φίλε ότι τον χρεισημοποιούσαν σαν πρότυπο για να έχουν οι Έλληνες σκυμένο το κεφάλι και να την βγάζουν στην ζούλα τι εννοείς; Έχεις διαβάσει καθόλου για τα δεινά του ελληνικού λαού στην τουρκοκρατία ή ακόμη και στο '40; Ο παππούς όπως και ο δικός μου πως νομίζεις ότι κατάφεραν να επιζήσουν, πουλώντας συνεχώς νταϊλίκια και τσαμπουκάδες;;
Τράβα παλλικάρι μ' να μάθεις πρώτα πόσοι από τους ήρωες του '21 δεν δούλεψαν πρώτα για τους Τούρκους πριν αρχίσουν τον Αγώνα και μετά έλα να μας ξαναπείς το ίδιο ποίημα.

Αυτοι ομως το καναν προσωρινα. Καλα καποιοι δεν προλάβαν καν να δουν την επανασταση.
κανενος η διαρκεια ζωης δεν κραταει 400 χρονια.
οποτε οι περισσοτεροι ηταν στην κατασταση του καραγκιόζη.
Αλλα παλι οσοι ειχαν την δυνατότητα ειτε την καναν για εξω (ακομα και για ξενους στρατους που εχθρευονταν την τουρκια), είτε καταφεύγαν στην πειρατία ή στο κλεφτιλίκι.
Τον καραγκιόζη απο την αλλη μονο ως υποταγμενο τον εχουμε δει.

[karipis]

Nαι παρ ολα αυτα υπηρχε κι ενα ηρωϊκο κομματι.
Πραματικα συγκρίνεις τον καραγκιόζη με τον αχιλλεα;

Αυτό κατάλαβες βρε Φώτη μου

Και τι πάει να 'πει προσωρινά ήταν αρματολός τί θα 'πει μόνιμα. Μήπως πριν το '21 και για 400 χρόνια δεν είχε αρματολούς και κατσαπλιάδες που δούλευαν όλη τους την ζωή γι' αυτούς;

Αυτό που λέω έχει να κάνει με την επιβίωση γενικότερα και όχι με την εθνική υπερηφάνεια Φωτάκη. Γενικά όμως, εσύ να προσέχεις τα γραπτά των άλλων γιατί καμμιά φορά βλέποντας μια-δυο λέξεις νομίζουμε πως πιάσαμε το κεντρικό νόημα (με το οποίο μέσες-άκρες "συμφωνούμε") αλλά στο τέλος (μέχρι να το αντιληφθούμε) η ζημιά έχει γίνει.

[Divine Sinner]

Το καταλαβαινω αυτο που λες γι αυτο ειπα αλλωστε οτι η διαρκεια ζωης του ανθρωπου δεν ειναι 400 χρονια.
Φυσικα και η επιβιωση ειναι σημαντικη.
Το λαθος του κειμενου ειναι οτι βλεπει τον καραγκιοζη ως ενα προτυπο.
Ενω στην ουσια ο καραγκιοζης ποτε δεν ηταν προτυπο.
ηταν απλα αποτυπωση της πραγματικότητας με εναν παρακμιακο και κακαίσθητο τρόπο.
Αλλα κανεις δεν χαρηκε ποτε οταν τον ειπαν καραγκιοζη.
Παντως για τον Αχιλλεα αν και ηταν ηρωϊκος εχουμε δωσει πιστευω ενα υπερβολικο βαρος σε αυτον (ειδικα μετα τις χολυγουντιανες πατατες).
Κατα την αποψη μου το φαινομενο της Ιλλιαδας δεν ηταν ουτε ο Αχιλεας ουτε ο Αγαμεμνωνας.
Ηταν ο Διομηδης που ειχε τα @@ να τραυματισει θεους αν και ηταν θνητος.
Το να πολεμαει ο Αχιλλεας που ειναι αθανατος δεν μου λεει και πολλα.

[ArELa]

Εγώ δεν είδα ποτέ τον καραγκιόζη ως πρότυπο. Τον είδα όμως σαν μέρος της πολιτισμικής μας κληρονομιάς. Το θέατρο σκιών έχει θέση στο μυαλό πολλών και δη των παλαιότερων γενεών. Δεν έχω καταλάβει απόλυτα τις θέσεις σας πάνω σ'αυτό, πάντως εγώ είδα με λύπη μου να "χάνουμε" τον καραγκιόζη. Ήταν κάτι συμβολικό για μένα, που επί της ουσίας καταδεικνύει το γεγονός ότι στους χαλαιπούς αυτούς καιρούς, χάνουμε (ή μας "κλέβουν) πολλά και σημαντικότατα κομμάτια που απαρτίζουν την Ελλάδα...

[doctormarkon]

Ο καραγκιόζης δεν είναι πρότυπο ούτε ποτέ ήταν.
Μπορεί να καθορίστηκε η ιθαγένεια του ως Τούρκος αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα σταματήσει να υπάρχει.
Ο Παναγιώτης Τραιανού γράφει ωραία και πρωτότυπα άρθρα αλλά σε μερικά σημεία γράφει και υπερβολές.
Ο Καραγκιόζης δεν προβλήθηκε ποτέ σαν πρότυπο όπως άλλες φιγούρες έμψυχες ή αψυχες. Γιατί δεν κατασκευάστηκε από κάποια εκ των άνω βιομηχανία για να προβάλλει τρόπους ζωής, έκφρασης και συμπεριφοράς. Ο καραγκιόζης φτιάχνεται και εξελίσσεται από τους καραγκιοζοπαίχτες ποιυ δεν προέρονται από την ανώτερη τάξη ούτε είναι υπάλληλοι κάποιας βιομηχανιας κατασκευής προτύπων.
Ο καραγκιόζης δεν είναι πρότυπο αλλά μορφή λαικής τέχνης και μέσον έκφρασης. Γι αυτό και ακολουθεί συνήθως την επικαιρότητα. Μέσα από τον καραγκιόζη, που είναι λιγδης, πεινασμένος, λούμπεν γελοιοποιείται η εξουσία και κάθε εξουσία. Ο καραγκιόζης δεν είναι η μορφή που θέλουν άλλοι να μας κάνουν να βλέπουμε τον εαυτό μας. Είναι ακριβώς αυτό που θέλουν να είμαστε. Λιγδιασμένοι, φτωχοί, κακομοίρηδες. Από τη μιά ο Χατζηαβάτης αποπδέχεται τη θέση του και προσκυνά την εξουσία. Από την άλλη ο καραγκιόζης επινοεί τρόπους να ξεφύγει και να είναι ελεύθερος και ας πεινάει και ας ξερει ότι θα φάει ξύλο. Η απόλυτη εξαθλίωση γεννά τρόπους διαφυγής και μερικοί από αυτούς είναι και η πονηριά αφού δεν υπάρχει καν η δυνατότητα σύγκρουσης κατά μέτωπο.
Διακρίνω και ένας έρποντα ρατσισμό στο συγκεκριμένο κείμενο του Τραιανού. Και αυτόπς ο ρατσισμός δεν έχει στοχο τους ξένους αλλά είναι Β' τύπου. Λεέι ότι ο Καραγκιόζης είναι άσχημος καμπούρης κλπ. Δηλαδή αυτοί που είναι κοντοί, ψιλοάσχημοι μαυριδεροί δεν πρέπει να ζούν και να ελπίζουν. Μάλλον ο ίδιος εδώ χρησιμοποιεί και περιγράφει εκ των άνω κατασκευασμένα πρότυπα ομορφιάς και όχι μόνο.

[karipis]

Ο Παναγιώτης Τραιανού γράφει ωραία και πρωτότυπα άρθρα αλλά σε μερικά σημεία γράφει και υπερβολές.

Του Τραιανού ήταν το αρθράκι;;

...ε, πείτε το έτσι ντε

[ArELa]

Εξακολουθώ να μην καταλαβαίνω πως νιώθετε για την απώλεια του καραγκιόζη.
Χορεύετε γύρω απ'το θέμα, στο κέντρο, στην ουσία δεν χοροπηδάει κανείς.

[Divine Sinner]

Προσωπικα μου ειναι αδιάφορη.

[PELTASTIS VARNAVAS]

Καραγκιόζης είναι ο γνήσιος θεατρικός εκπρόσωπος της λαϊκής ψυχής, των λαϊκών τάσεων και διαθέσεων, των λαϊκών πόθων κι’ επιθυμιών. Με πολλή κομψότητα, με πολλή διακριτικότητα, αλλά και με αρκετή, ενίοτε, δύναμη. Μ’ αυτή τη συνήθεια που έχουμε του ‘ποιος είσαι συ και ποιος είμαι γω’, εδώ όπου ο καθείς έχει μια τόσο βαθειά, και πόσο εύθικτη, συνείδηση της ‘ανθρωπίνης του αξιοπρεπείας’, κι’ όπου στο ίδιο μέρος είναι πολύ φυσικό να εμφανισθούν, ταυτόχρονα, πλάι πλάι, ένας δισεκατομμυριούχος εφοπλιστής ή μεγαλοβιομήχανος και διακόσιοι τόσοι φουκαράδες, τα επεισόδια του Καραγκιόζη διατραγωδούν τα μαρτύρια του κοσμάκη και τις βασανισμένες του προσπάθειες ‘ναν τα βγάλη πέρα’, ‘ναν τα ξεκεφαλώση’.



http://www.antibaro.gr/node/2235

[doctormarkon]

Ο Καραγκιόζης εκτός των άλλων είναι και μία μορφή τέχνης από τα κάτω και μία μορφή έκφρασης.
Και αυτή η μορφή τέχνης και έκφρασης δεν είναι και τόσο εύκολη γιατί απαιτεί πολύπλευρα ταλέντα.
Οι καραγκιοζοπαίχτες κατάσκευάζουν μόνοι τις φιγούρες από λεπτό δέρμα και τις ζωγραφίζουν στο χέρι.
Τα σκηνικά το ίδιο.
Η κίνηση της κάθε φιγούρας και ο συγχρονισμός έχει τη δική του τεχνική, το ίδιο και οι διάλογοι.
Κατασκευή φιγούρας, σκηνοθεσία, διαλογοι γίνονται από έναν άνθρωπο. Και μέσα από αυτή την τέχνη ο λαός εκφράζεται.

Έφτιαξα και ένα βίντεο. Πήρα συνέντευξη από έναν νεότερο καραγκιοζοπαίχτη που λέγεται Ανδρέας Δερμάτης



Ανάμεσα στ αλλα που δεν τα κατέγραψα με την κάμερα ο παραπάνω καραγκιοζοπαίχτης είπε τα εξής:

Μέσα από τον Καραγκιόζη ο καραγκιοζοπαίχτης ένα άτομο που προέρχεται από το λαό κάνει κοινωνική και πολιτική κριτική. Κυρίως κοινωνική κριτική. Το πολιτικό στοιχείο βρίσκεται στο ότι το σαραι βρισκεται δεξιά πάντα και η παράγκα αριστερά.
Ο συμβολισμός είναι αυτός αλλά η κριτική είναι κυρίως κοινωνική. Και πολλές φορές είναι επίκαιρο το θέμα. Πιθανόν να δεις παράσταση όπως πχ ο Καραγκιόζης και η Τρόικα. Δεν θα είναι καθόλου παράξενο.

Ο εξουσιαζόμενος, ο φτωχός, ο μη προνομιούχος, ο πολύ άσχημος ή αυτός που δεν έχει καμμία ευκαιρία. Πιθανόν ούτε ευκαιρία να αντισταθεί.
Αναγκαστικά καταφεύγει σε άλλους τρόπους για να επιβιώσει αλλά ταυτόχρονα σαμποτάρει και γελοιοποιεί την εξουσία.

[ILLUVATAR85]

Ποίος ηλίθιος ανελλήνιστος έγραψε αυτό το άρθρο να παρουσιαστεί μπροστά μου να τονε κάμω ίσα με ένα βόδι στο ξύλο.

[doctormarkon]

Το άρθρο είναι του Παναγιώτη Τραιανού.

Τα έχω διαβάσει όλα τα άρθρα του. Μερικά είναι καλά, αλλά κάποια άλλα είναι εντελώς επιφανειακά και απλοικά.

Όπως αυτά που έχει γράψει για την παιδεία, για τις γυναίκες και τώρα αυτό για τον Καραγκιόζη.

Και είναι επιφανειακό αυτό με τον Καραγκιόζη γιατί στέκει μόνο στη φιγούρα και δεν το βλέπει καθόλου σαν μορφή τέχνης και μάλιστα από τα κάτω.

Σήμερα λίγες μορφές τέχνης από τα κάτω έχουν μείνει. Πολύ λίγοι είναι εκείνοι που μπορούν να εκφραστούν μέσα από μία μορφή τέχνης αυτόνομα χωρίς τίτλους σπουδών, γραφειοκρατίες και υποδείξεις από τα πάνω για τον τρόπο έκφρασης.